{"id":1254,"date":"2023-01-17T11:48:02","date_gmt":"2023-01-17T11:48:02","guid":{"rendered":"https:\/\/sawaryn.com\/?p=1254"},"modified":"2024-06-12T13:46:10","modified_gmt":"2024-06-12T13:46:10","slug":"prawo-autorskie-w-branzy-it-najwazniejsze-informacje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/publikacje\/prawo-autorskie-w-branzy-it-najwazniejsze-informacje\/","title":{"rendered":"Prawo autorskie w bran\u017cy IT \u2013 najwa\u017cniejsze informacje"},"content":{"rendered":"<p>Nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce w ostatnich kilku latach to w\u0142a\u015bnie bran\u017ca IT rozwin\u0119\u0142a si\u0119 najbardziej ze wszystkich. Nie ma zatem nic dziwnego w tym, \u017ce coraz wi\u0119ksza liczba m\u0142odych os\u00f3b wybiera pod\u0105\u017canie \u015bcie\u017ck\u0105 kariery w tej w\u0142a\u015bnie bran\u017cy. Cz\u0119sto zdarza si\u0119 tak\u017ce, \u017ce przedsi\u0119biorcy, kt\u00f3rzy dotychczas nie mieli z ni\u0105 do czynienia, chc\u0105 si\u0119 przekwalifikowa\u0107 i dzia\u0142a\u0107 w tym obszarze.<\/p>\n<br>\n<p>Je\u015bli jeste\u015b programist\u0105, prowadzisz w\u0142asny softwarehouse lub po prostu interesuj\u0105 Ci\u0119 tematy zwi\u0105zane z IT, zdecydowanie powiniene\u015b przeczyta\u0107 poni\u017cszy artyku\u0142. Dzi\u0119ki jego lekturze poznasz najwa\u017cniejsze kwestie dotycz\u0105ce prawa autorskiego w kontek\u015bcie bran\u017cy IT. Pami\u0119taj o tym, \u017ce zaznajomienie z przepisami prawa autorskiego to jedna z najwa\u017cniejszych rzeczy dla ka\u017cdej osoby zwi\u0105zanej z t\u0105 bran\u017c\u0105. Je\u015bli j\u0105 zaniedbasz, mo\u017cesz nie tylko wyrz\u0105dzi\u0107 szkod\u0119 ca\u0142ej firmie, ale i niechc\u0105cy doprowadzi\u0107 do jej upadku.<\/p>\n<h2><strong>Osobiste a maj\u0105tkowe prawa autorskie \u2013 czym s\u0105 i czego dotycz\u0105? <\/strong><\/h2>\n<p><strong>Czym r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 prawa osobiste od maj\u0105tkowych? Co to jest prawo autorskie?<\/strong><\/p>\n<p>Najpro\u015bciej rzecz ujmuj\u0105c, zadaniem prawa autorskiego jest dok\u0142adne okre\u015blenie relacji tw\u00f3rcy z utworem, kt\u00f3ry zosta\u0142 przez niego wykonany. Reguluje ono r\u00f3wnie\u017c zasady korzystania z utworu oraz przeniesienia praw autorskich.<\/p>\n<br>\n<p><strong>Co to s\u0105 maj\u0105tkowe prawa autorskie?<\/strong><\/p>\n<p>Maj\u0105tkowe prawa autorskie dotycz\u0105 korzystania z utworu oraz zarabiania na jego wykorzystywaniu przez tw\u00f3rc\u0119.\u00a0 S\u0105 one zbywalne (czyli mo\u017cna je przenie\u015b\u0107 na inny podmiot) \u2013 przede wszystkim na podstawie umowy. Jest to ekonomiczny aspekt prawa autorskiego.<\/p>\n<br>\n<p><strong>Co to s\u0105 autorskie prawa osobiste?<\/strong><\/p>\n<p>Autorskie prawa osobiste reguluj\u0105 przede wszystkim wi\u0119\u017a tw\u00f3rcy z danym utworem. Mog\u0105 one polega\u0107 na oznaczeniu utworu imieniem i nazwiskiem, prawie do jego pierwszego udost\u0119pnienia czy nadzoru nad nim. Prawa te jednak nie mog\u0105 zosta\u0107 przeniesione, nie maj\u0105 te\u017c ograniczenia w czasie.<\/p>\n<br>\n<p>Cho\u0107 praw osobistych nie mo\u017cna przenie\u015b\u0107, to ich uregulowanie jest wa\u017cnym elementem zarz\u0105dzania biznesem zwi\u0105zanym z IT. Dlaczego? Tw\u00f3rca mo\u017ce\u00a0 zobowi\u0105za\u0107 si\u0119, \u017ce - co prawda swoich praw nie przeniesie - ale nie b\u0119dzie z nich korzysta\u0107.<\/p>\n\n<h2><strong>Jak przenie\u015b\u0107 maj\u0105tkowe prawa autorskie? Co to jest licencja?<\/strong><\/h2>\n<p>Jak wspomnieli\u015bmy ju\u017c wcze\u015bniej, maj\u0105tkowe prawa autorskie mo\u017cna zby\u0107 \u2013 przenosz\u0105c je w ca\u0142o\u015bci lub udzielaj\u0105c stosownej licencji. Czym jest przeniesienie praw autorskich i jak tego dokona\u0107? O czym powiniene\u015b pami\u0119ta\u0107, daj\u0105c licencj\u0119?<\/p>\n<br>\n<p><strong>Przeniesienie praw autorskich \u2013 najwa\u017cniejsze informacje<\/strong><\/p>\n<p>Przeniesienie praw autorskich to \u201eoddanie\u201d w ca\u0142o\u015bci wszystkich autorskich praw maj\u0105tkowych do danego utworu \u2013 czyli w bran\u017cy IT na przyk\u0142ad kodu, czy te\u017c jego fragmentu. Pami\u0119taj o tym, \u017ce musi ono nast\u0105pi\u0107 za po\u015brednictwem umowy, kt\u00f3ra obowi\u0105zkowo musi zosta\u0107 zawarta w formie pisemnej.<\/p>\n<br>\n<p>Dzi\u0119ki zawarciu umowy, nabywca\u00a0 b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 korzysta\u0107 z utworu w taki sam spos\u00f3b, jak gdyby by\u0142 jego tw\u00f3rc\u0105. B\u0119dzie mia\u0142 wi\u0119c prawo do udzielania licencji, czy te\u017c przeniesienia praw na kolejn\u0105 osob\u0119.<\/p>\n<br>\n<p>Pami\u0119taj o tym, \u017ce je\u017celi nie zawrzesz umowy w formie pisemnej lecz na przyk\u0142ad poprzez ustne czy korespondencyjne ustalenia, nie dojdzie do przeniesienia praw - a sama umowa b\u0119dzie niewa\u017cna z mocy prawa. Jest to bardzo istotna kwestia, na kt\u00f3r\u0105 trzeba zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119.<\/p>\n<br>\n<p><strong>Co to jest licencja? Jak jej udzieli\u0107?<\/strong><\/p>\n<p>Udzielenie licencji jest alternatyw\u0105 do przeniesienia praw autorskich. Na jej podstawie licencjobiorca (czyli chocia\u017cby Tw\u00f3j softwarehouse) dzi\u0119ki niej uzyska prawo do korzystania z utworu \u2013 jednak tylko w ograniczonym zakresie. Nie jest natomiast uprawniony do zbycia praw do utworu, ale - o ile przewiduje to licencja - mo\u017ce udziela\u0107 dalszej licencji.<\/p>\n<br>\n<p>Podstawowa r\u00f3\u017cnica pomi\u0119dzy przeniesieniem autorskich praw maj\u0105tkowych a udzieleniem licencji jest taka, \u017ce w przypadku przeniesienia tw\u00f3rca wyzbywa si\u0119 praw do utworu, za\u015b w przypadku licencji prawa te pozostaj\u0105 dalej przy nim. Czyli korzystaj\u0105cym jest w takim przypadku zar\u00f3wno tw\u00f3rca, jak i licencjobiorca.<\/p>\n<br>\n<p>Licencja dzieli si\u0119 na wy\u0142\u0105czn\u0105 i niewy\u0142\u0105czn\u0105. Ta pierwsza gwarantuje, \u017ce licencjobiorca b\u0119dzie jedynym, kt\u00f3ry z niej b\u0119dzie korzysta\u0107. Oznacza to, \u017ce nikomu innemu tw\u00f3rca nie udzieli ju\u017c licencji. Tak jak umowa przeniesienia autorskich praw maj\u0105tkowych, musi ona zosta\u0107 zawarta na pi\u015bmie pod rygorem niewa\u017cno\u015bci umowy. Druga z kolei uprawnia licencjobiorc\u0119 do korzystania z danego utworu, za\u015b tw\u00f3rca mo\u017ce udzieli\u0107 takich licencji dowolnej ilo\u015bci innych podmiot\u00f3w.<\/p>\n<h2><strong>Licencja czy przeniesienie praw autorskich?<\/strong><\/h2>\n<p>Na powy\u017csze pytanie tak naprawd\u0119 nie ma jednoznacznej odpowiedzi. Wszystko zale\u017cy bowiem od tego z jakim konkretnie utworem masz do czynienia. Na przyk\u0142ad, je\u017celi jeste\u015b tw\u00f3rc\u0105 oprogramowania (utworu), w\u00f3wczas umowa licencyjna z klientem jest rozwi\u0105zaniem s\u0142uszniejszym, zw\u0142aszcza je\u017celi dany utw\u00f3r chcesz w dalszym ci\u0105gu rozbudowywa\u0107, modyfikowa\u0107, czy te\u017c udost\u0119pnia\u0107 innym. Mo\u017cesz udzieli\u0107 licencji wielu podmiotom (oczywi\u015bcie je\u017celi nie jest ona licencj\u0105 wy\u0142\u0105czn\u0105).<\/p>\n<br>\n<p>Je\u017celi wi\u0119c tworzysz jak\u0105\u015b aplikacje lub oprogramowanie (np. SaaS), z kt\u00f3rego p\u00f3\u017aniej ma korzysta\u0107 mo\u017cliwe du\u017co u\u017cytkownik\u00f3w \u2013 ka\u017cdemu z nich b\u0119dziesz udziela\u0142 licencji, a nie przenosi\u0142 prawa.<\/p>\n<br>\n<p>Je\u017celi natomiast jako firma IT chcesz naby\u0107 prawa autorskie, w\u00f3wczas lepszym rozwi\u0105zaniem jest transfer praw autorskich na Twoj\u0105 rzecz. Zw\u0142aszcza, je\u017celi chcesz dane rozwi\u0105zanie dalej rozwija\u0107 - ale ju\u017c w ramach w\u0142asnej dzia\u0142alno\u015bci. Tak samo zreszt\u0105, je\u015bli na przyk\u0142ad dany\u00a0 program jest cz\u0119\u015bci\u0105 wi\u0119kszej ca\u0142o\u015bci, kt\u00f3r\u0105 wykonujesz na rzecz swojego klienta. W\u00f3wczas mo\u017cesz zar\u00f3wno udzieli\u0107 licencji do tego rozwi\u0105zania, jak i przenie\u015b\u0107 prawo na jeszcze inn\u0105 osob\u0119.<\/p>\n<br>\n<p>Zar\u00f3wno w umowie transferu praw jak i licencji, nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 by dok\u0142adnie okre\u015bli\u0107 zakres przenoszonych praw, a tak\u017ce zakres p\u00f3l eksploatacji \u2013 czyli sposobu wykorzystania utworu. Trzeba r\u00f3wnie\u017c dok\u0142adnie ustali\u0107 zakres wynagrodzenia.<\/p>\n\n<h2><strong>Prawa autorskie a pracownicy lub wsp\u00f3\u0142pracownicy<\/strong><\/h2>\n<p>Je\u017celi\u00a0 przy projekcie pracuje wi\u0119cej os\u00f3b, softwarehouse powinien zagwarantowa\u0107, \u017ce prawa do wykonanych utwor\u00f3w (lub cz\u0119\u015bci) zostan\u0105 przeniesione przez pracownik\u00f3w. Zasady transferu takiego prawa r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 w zale\u017cno\u015bci od tego na podstawie jakiej umowy zatrudniony jest pracownik.<\/p>\n<br>\n<p><strong>Umowa o prac\u0119 a przeniesienie praw autorskich<\/strong><\/p>\n<p>Co do zasady, pracodawca nabywa wszelkie maj\u0105tkowe prawa autorskie, kt\u00f3re wytworzy\u0142 pracownik w zwi\u0105zku z wykonywaniem pracy. Dzieje si\u0119 tak z mocy samego prawa. Je\u017celi wi\u0119c tworzenie programu komputerowego lub jego cz\u0119\u015bci nale\u017cy do obowi\u0105zk\u00f3w pracownika, w\u00f3wczas pracodawca nie potrzebuje dodatkowych um\u00f3w, by naby\u0107 maj\u0105tkowe prawa autorskie do powsta\u0142ego utworu.<\/p>\n<br>\n<p>Warto natomiast uregulowa\u0107 w umowie o prac\u0119 takie kwestie jak zagwarantowanie korzystania z utworu w wystarczaj\u0105cym zakresie czy prawo do rozporz\u0105dzania nim. Kluczowe jest te\u017c prawid\u0142owe okre\u015blenie zakresu obowi\u0105zk\u00f3w pracownika.<\/p>\n<br>\n<p><strong>Kontrakt B2B a przeniesienie praw autorskich<\/strong><\/p>\n<p>W bran\u017cy IT bardzo cz\u0119sto spotykanym zjawiskiem jest zawieranie pomi\u0119dzy przedsi\u0119biorcami um\u00f3w business to business, czyli w skr\u00f3cie B2B. Umowy takie charakteryzuj\u0105 si\u0119 du\u017c\u0105 samodzielno\u015bci\u0105 stron oraz swobod\u0105 ustalenia zasad, na kt\u00f3rych b\u0119d\u0105 one wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107.<\/p>\n<br>\n<p>W umowie B2B powiniene\u015b zagwarantowa\u0107, \u017ce Tw\u00f3j partner przeniesie na softwerehouse prawa autorskie do stworzonego utworu, a wzgl\u0119dnie udzieli odpowiednio szerokiej licencji. Ten rodzaj umowy r\u00f3\u017cni si\u0119 od stosunku pracy i nie gwarantuje automatycznego przeniesienia praw autorskich.<\/p>\n<br>\n<p>Umowa business to business powinna regulowa\u0107 r\u00f3wnie\u017c wszelkie kwestie zwi\u0105zane z chwil\u0105 przeniesienia prawa, pola eksploatacji, zasad wynagrodzania czy te\u017c korzystania przez autora z praw osobistych oraz odpowiedzialno\u015bci kontraktor\u00f3w.<\/p>\n<h2><strong>Umowa o dzie\u0142o\/umowa zlecenie a przeniesienie praw autorskich<\/strong><\/h2>\n<p>W wypadku umowy o dzie\u0142o oraz umowy zlecenia, podobnie jak przy umowie B2B, zamawiaj\u0105cy czy te\u017c zlecaj\u0105cy, nie nabywa od wsp\u00f3\u0142pracownika praw autorskich automatycznie. Umowa musi wi\u0119c te kwestie odpowiednio uregulowa\u0107. W umowie powinny si\u0119 zatem znale\u017a\u0107 zapisy, na podstawie kt\u00f3rych zostanie przeniesione prawo autorskie do oprogramowania.<\/p>\n<br>\n<p>W ka\u017cdym z powy\u017cszych rodzaj\u00f3w wsp\u00f3\u0142pracy nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 o formie umowy. Je\u017celi ma zosta\u0107 przeniesione prawo autorskie lub udzielona licencja wy\u0142\u0105czna, w\u00f3wczas koniecznie nale\u017cy zawrze\u0107 pisemn\u0105 umow\u0119.<\/p>\n<br>\n<br>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Nie da si\u0119 ukry\u0107, \u017ce w ostatnich kilku latach to w\u0142a\u015bnie bran\u017ca IT rozwin\u0119\u0142a si\u0119 najbardziej ze wszystkich. Nie ma zatem nic dziwnego w tym, \u017ce coraz wi\u0119ksza liczba m\u0142odych os\u00f3b wybiera pod\u0105\u017canie \u015bcie\u017ck\u0105 kariery w tej w\u0142a\u015bnie bran\u017cy. Cz\u0119sto zdarza si\u0119 tak\u017ce, \u017ce przedsi\u0119biorcy, kt\u00f3rzy dotychczas nie mieli z ni\u0105 do czynienia, chc\u0105 si\u0119 [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":4,"featured_media":1255,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[991],"tags":[479,475,477,478,462,465,468,474,436,463,466,472,464,476,467,473,471,385,470,469],"language":[461],"ppma_author":[72],"class_list":["post-1254","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-it-ai","tag-branza-it","tag-co-to-jest-licencja","tag-co-to-sa-autorskie-prawa-osobiste","tag-co-to-sa-majatkowe-prawa-autorskie","tag-it","tag-kontrakt-b2b","tag-licencja","tag-majatkowe-prawa-autorskie","tag-prawa-autorskie","tag-prawo-autorskie","tag-prawo-w-it","tag-przeniesienie-praw","tag-przeniesienie-praw-autorskich","tag-sutorskie-prawa-osobiste","tag-transfer-praw","tag-udostepnianie","tag-umowa-licencyjna","tag-umowa-o-prace","tag-wlasna-dzialalnosc","tag-zakres-wynagrodzenia","language-polski"],"acf":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/sawaryn.com\/wp-content\/uploads\/2023\/01\/IT_prawa_post.jpg","authors":[{"term_id":72,"user_id":4,"is_guest":0,"slug":"mateuszs","display_name":"Mateusz Sawaryn","avatar_url":{"url":"https:\/\/sawaryn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Mateusz-Sawaryn-foto-4.png","url2x":"https:\/\/sawaryn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Mateusz-Sawaryn-foto-4.png"},"user_url":"https:\/\/www.linkedin.com\/in\/mateuszsawaryn\/","last_name":"Sawaryn","first_name":"Mateusz","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/4"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1254"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1254\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3305,"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1254\/revisions\/3305"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1255"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1254"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=1254"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=1254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}