Ustawa o ochronie sygnalist\u00f3w obowi\u0105zuje od 25 wrze\u015bnia 2024 r. Je\u015bli prowadzisz firm\u0119, musisz wiedzie\u0107, kto mo\u017ce by\u0107 sygnalist\u0105, co mo\u017ce zg\u0142osi\u0107 i dlaczego warto mie\u0107 wdro\u017con\u0105 procedur\u0119 zg\u0142osze\u0144 wewn\u0119trznych. Poni\u017cej znajdziesz konkretne odpowiedzi \u2014 bez zb\u0119dnej teorii.<\/p>\n
Sygnalista to osoba, kt\u00f3ra identyfikuje i zg\u0142asza nieprawid\u0142owo\u015bci, nadu\u017cycia lub zagro\u017cenia w organizacji, z kt\u00f3r\u0105 jest powi\u0105zana \u2014 najcz\u0119\u015bciej w miejscu pracy.<\/p>\n
Mog\u0105 to by\u0107 przypadki korupcji, nadu\u017cycia finansowe, naruszenia praw pracowniczych czy inne nielegalne dzia\u0142ania, kt\u00f3rych taka osoba jest \u015bwiadkiem.<\/p>\n
Sygnalista dzia\u0142a \u201ew dobrej wierze\"<\/strong> \u2014 czyli nie kieruje si\u0119 osobistymi korzy\u015bciami ani ch\u0119ci\u0105 zemsty, lecz trosk\u0105 o dobro firmy lub interes publiczny.<\/p>\n Z perspektywy pracodawcy to warto\u015bciowy mechanizm. Dzi\u0119ki zg\u0142oszeniu pracownika mo\u017cesz dowiedzie\u0107 si\u0119 np. o regularnych kradzie\u017cach wp\u0142ywaj\u0105cych na wynik sp\u00f3\u0142ki albo o mobbingu, kt\u00f3ry obni\u017ca morale zespo\u0142u.<\/p>\n Pani Anna, ksi\u0119gowa w du\u017cej korporacji, odkrywa, \u017ce jeden z mened\u017cer\u00f3w regularnie manipuluje raportami finansowymi. Cel? Ukrycie op\u0142acania zb\u0119dnych us\u0142ug realizowanych przez firm\u0119 jego \u017cony.<\/p>\n Pani Anna decyduje si\u0119 zg\u0142osi\u0107 spraw\u0119 do odpowiedniego organu wyznaczonego w firmie. Ustawa zapewnia jej ochron\u0119 przed negatywnymi konsekwencjami \u2014 np. zwolnieniem czy n\u0119kaniem. Wie, \u017ce za swoje dzia\u0142anie nie zostanie ukarana ani szykanowana.<\/p>\n Dzi\u0119ki zg\u0142oszeniu sprawa zostaje zbadana, nieprawid\u0142owo\u015bci skorygowane, a sytuacja dzia\u0142u si\u0119 poprawia \u2014 pracownicy dostaj\u0105 wy\u017csze premie.<\/p>\n Wyobra\u017a sobie dalszy ci\u0105g historii pani Anny: w proceder jest zaanga\u017cowany tak\u017ce szef jej dzia\u0142u. Po usuni\u0119ciu nieprawid\u0142owo\u015bci zaczyna si\u0119 on m\u015bci\u0107 na Annie.<\/p>\n Bez ochrony prawnej Anna by\u0142aby bezbronna. Dzi\u0119ki ustawie:<\/p>\n Podstawowy cel ustawy: zapewni\u0107 bezpiecze\u0144stwo osobom, kt\u00f3re zg\u0142aszaj\u0105 nieprawid\u0142owo\u015bci<\/strong>. Bez takich gwarancji wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi obawia si\u0119 zwolnienia, szykanowania lub odwetu \u2014 i milczy.<\/p>\n Lista jest szeroka. Sygnalist\u0105 mo\u017ce by\u0107:<\/p>\n Sygnalist\u0105 mo\u017ce zosta\u0107 praktycznie ka\u017cdy, kto jest powi\u0105zany z firm\u0105 \u2014 jako pracownik, wsp\u00f3\u0142pracownik, a nawet klient.<\/p>\n Takie szerokie uregulowanie dzia\u0142a na korzy\u015b\u0107 pracodawcy \u2014 dlatego warto umo\u017cliwi\u0107 w firmie sk\u0142adanie zg\u0142osze\u0144 wewn\u0119trznych<\/a><\/strong>.<\/p>\n Aby uzyska\u0107 status sygnalisty i korzysta\u0107 z ochrony przewidzianej ustaw\u0105, trzeba spe\u0142ni\u0107 trzy warunki:<\/p>\n Zawiadomienie mo\u017ce mie\u0107 form\u0119 ustn\u0105<\/strong> (np. na podany numer telefonu lub bezpo\u015brednio do wyznaczonej osoby) albo form\u0119 pisemn\u0105<\/strong> (np. przez system do zg\u0142aszania nieprawid\u0142owo\u015bci).<\/p>\n Ustawa przewiduje trzy kana\u0142y zg\u0142osze\u0144:<\/p>\n Wa\u017cna zasada:<\/strong> sygnalista mo\u017ce dokona\u0107 zg\u0142oszenia zewn\u0119trznego bez wcze\u015bniejszego zg\u0142oszenia wewn\u0119trznego. To kolejny argument za tym, \u017ceby Twoja procedura wewn\u0119trzna dzia\u0142a\u0142a sprawnie \u2014 lepiej, by zg\u0142oszenie trafi\u0142o najpierw do Ciebie.<\/p>\n Nie ka\u017cde nieprawid\u0142owe zachowanie podlega ochronie z ustawy. Sprawd\u017a, jakie kategorie narusze\u0144<\/a><\/strong> obejmuje ustawa:<\/p>\n Oszustwo, pranie pieni\u0119dzy, korupcja, unikanie opodatkowania.<\/p>\n Nieprawid\u0142owo\u015bci dotycz\u0105ce warunk\u00f3w pracy, dyskryminacja, mobbing, nieprzestrzeganie przepis\u00f3w BHP.<\/p>\n Niebezpieczne produkty, naruszenia standard\u00f3w bezpiecze\u0144stwa \u017cywno\u015bci, zagro\u017cenia dla \u015brodowiska.<\/p>\n Nieprawid\u0142owe przetwarzanie, ujawnianie lub zabezpieczanie danych osobowych<\/a><\/strong>.<\/p>\n Naruszenia procedur przetargowych, korupcja, nepotyzm, faworyzowanie firm, nieefektywne wykorzystanie \u015brodk\u00f3w publicznych.<\/p>\n Manipulacje rynkowe, nieuczciwe praktyki w oferowaniu produkt\u00f3w finansowych, nadu\u017cycia w doradztwie finansowym.<\/p>\n Podejrzenia ukrywania pochodzenia nielegalnych \u015brodk\u00f3w, finansowanie dzia\u0142alno\u015bci terrorystycznej, braki we wdro\u017ceniu procedury AML w firmie.<\/p>\n Nielegalne zrzuty \u015bciek\u00f3w, emisje powy\u017cej norm, nieprawid\u0142owe gospodarowanie odpadami, nielegalna wycinka las\u00f3w.<\/p>\n Wprowadzanie w b\u0142\u0105d co do jako\u015bci lub bezpiecze\u0144stwa produkt\u00f3w, nieuczciwe warunki um\u00f3w, ukrywanie wad produktu.<\/p>\n Sygnali\u015bci ujawniaj\u0105 przypadki, kt\u00f3re mog\u0105 mie\u0107 powa\u017cne konsekwencje \u2014 nie tylko dla os\u00f3b zaanga\u017cowanych, ale dla ca\u0142ej firmy.<\/p>\n Co daje ochrona sygnalist\u00f3w w praktyce:<\/p>\n Je\u015bli jeszcze nie wdro\u017cy\u0142e\u015b procedury zg\u0142osze\u0144 wewn\u0119trznych \u2014 zr\u00f3b to teraz. Sprawd\u017a, jak wdro\u017cy\u0107 ustaw\u0119 o sygnalistach<\/a><\/strong> oraz kt\u00f3re firmy musz\u0105 wdro\u017cy\u0107 t\u0119 ustaw\u0119<\/a><\/strong>.<\/p>\n Kto w praktyce mo\u017ce by\u0107 sygnalist\u0105 w firmie?<\/strong> Sygnalist\u0105 mo\u017ce by\u0107 praktycznie ka\u017cdy, kto jest powi\u0105zany z firm\u0105 \u2014 nie tylko pracownik sta\u0142y, tymczasowy, by\u0142y czy kandydat do pracy, ale te\u017c wsp\u00f3\u0142pracownik na umowie cywilnoprawnej lub kontrakcie B2B, cz\u0142onek zarz\u0105du, rady nadzorczej, akcjonariusz, wsp\u00f3lnik, praktykant, sta\u017cysta, wolontariusz, podwykonawca, dostawca, a nawet klient lub osoba postronna b\u0119d\u0105ca \u015bwiadkiem nieprawid\u0142owo\u015bci. Dla Ciebie jako pracodawcy to oznacza, \u017ce procedura zg\u0142osze\u0144 wewn\u0119trznych powinna by\u0107 dost\u0119pna dla szerokiego kr\u0119gu os\u00f3b \u2014 nie tylko dla zespo\u0142u na etacie.<\/p>\n Co trzeba zrobi\u0107, \u017ceby dosta\u0107 status sygnalisty i ochron\u0119 z ustawy?<\/strong> Trzeba spe\u0142ni\u0107 trzy warunki jednocze\u015bnie: mie\u0107 uzasadnione przypuszczenie, \u017ce przekazywane informacje s\u0105 prawdziwe, dokona\u0107 zg\u0142oszenia naruszenia jednym z dost\u0119pnych kana\u0142\u00f3w lub ujawni\u0107 spraw\u0119 publicznie, oraz dzia\u0142a\u0107 w dobrej wierze \u2014 czyli zg\u0142asza\u0107 problem, a nie realizowa\u0107 osobisty interes czy zemst\u0119. Celowe zg\u0142oszenie nieprawdziwych informacji pozbawia ochrony i mo\u017ce by\u0107 podstaw\u0105 do dyscyplinarnego zwolnienia.<\/p>\n Jakie sprawy sygnalista mo\u017ce zg\u0142osi\u0107 zgodnie z ustaw\u0105?<\/strong> Ustawa obejmuje konkretne kategorie narusze\u0144: przest\u0119pstwa finansowe (oszustwo, korupcja, pranie pieni\u0119dzy), naruszenia praw pracowniczych (mobbing, dyskryminacja, BHP), zagro\u017cenia dla zdrowia i bezpiecze\u0144stwa, naruszenia ochrony danych osobowych, nieprawid\u0142owo\u015bci w zam\u00f3wieniach publicznych, nadu\u017cycia na rynkach finansowych, naruszenia przepis\u00f3w o przeciwdzia\u0142aniu praniu pieni\u0119dzy i finansowaniu terroryzmu, ochron\u0119 \u015brodowiska oraz ochron\u0119 konsument\u00f3w. Nie ka\u017cde nieprawid\u0142owe zachowanie w firmie podlega ochronie z ustawy \u2014 zg\u0142oszenie musi dotyczy\u0107 naruszenia mieszcz\u0105cego si\u0119 w tym katalogu.<\/p>\n Jakie s\u0105 kana\u0142y zg\u0142osze\u0144 sygnalist\u00f3w i czy trzeba najpierw zg\u0142osi\u0107 spraw\u0119 wewn\u0105trz firmy?<\/strong> Ustawa przewiduje trzy kana\u0142y: wewn\u0119trzny (zg\u0142oszenie do pracodawcy, np. przez wyznaczony system lub numer telefonu), zewn\u0119trzny (zg\u0142oszenie do organu publicznego, np. UOKiK lub prokuratury) oraz publiczny (ujawnienie informacji np. w prasie). Sygnalista mo\u017ce dokona\u0107 zg\u0142oszenia zewn\u0119trznego bez wcze\u015bniejszego zg\u0142oszenia wewn\u0119trznego \u2014 dlatego w Twoim interesie jest, \u017ceby procedura wewn\u0119trzna dzia\u0142a\u0142a sprawnie i zach\u0119ca\u0142a do zg\u0142aszania problem\u00f3w najpierw do Ciebie.<\/p>\n Dlaczego wdro\u017cenie procedury zg\u0142osze\u0144 wewn\u0119trznych jest wa\u017cne dla firmy?<\/strong> Sprawna procedura wewn\u0119trzna sprawia, \u017ce wi\u0119cej os\u00f3b ma odwag\u0119 zg\u0142asza\u0107 nadu\u017cycia \u2014 dowiadujesz si\u0119 o problemach, zanim przerodz\u0105 si\u0119 w kryzysy, a nieprawid\u0142owo\u015bci wykryte wcze\u015bnie kosztuj\u0105 mniej ni\u017c te odkryte przez organy kontroli. Skoro sygnalista mo\u017ce zg\u0142osi\u0107 spraw\u0119 bezpo\u015brednio do organu zewn\u0119trznego z pomini\u0119ciem firmy, brak wdro\u017conej procedury oznacza, \u017ce tracisz szans\u0119 na reakcj\u0119 jako pierwszy i budujesz ryzyko zamiast kultury odpowiedzialno\u015bci w organizacji.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Ustawa o ochronie sygnalist\u00f3w zacznie obowi\u0105zywa\u0107 od 25 wrze\u015bnia 2024 r. Do tego dnia Pracodawcy musz\u0105 wdro\u017cy\u0107 jej przepisy, a dok\u0142adnie procedur\u0119 zg\u0142osze\u0144 wewn\u0119trznych.\u00a0 W zwi\u0105zku z tym, w niniejszym wpisie wyja\u015bni\u0119 kr\u00f3tko, kto mo\u017ce zosta\u0107 sygnalist\u0105 oraz jaka jest rola sygnalisty w firmie. Jest to wi\u0119c odpowied\u017a na pytanie, po co w og\u00f3le wprowadza […]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":2763,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"inline_featured_image":false,"footnotes":""},"categories":[893],"tags":[892,890,154,803,151,891],"language":[],"ppma_author":[137],"class_list":["post-2730","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sygnalisci","tag-dyrektywa-europejska","tag-kanaly-zgloszen","tag-ochrona-sygnalisty","tag-sygnalisci","tag-sygnalista","tag-zgloszenie-naruszen"],"acf":[],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/sawaryn.com\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/SP_Sygnalisci.jpg","authors":[{"term_id":137,"user_id":0,"is_guest":1,"slug":"krzysztof-macionczyk","display_name":"Krzysztof Macionczyk","avatar_url":{"url":"https:\/\/sawaryn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/team-macionczyk1.png","url2x":"https:\/\/sawaryn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/team-macionczyk1.png"},"user_url":"https:\/\/sawaryn.com\/o-kancelarii\/krzysztof-macionczyk\/","last_name":"Macionczyk","first_name":"Krzysztof","description":""}],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2730","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2730"}],"version-history":[{"count":37,"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2730\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4207,"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2730\/revisions\/4207"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2763"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2730"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2730"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2730"},{"taxonomy":"language","embeddable":true,"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/language?post=2730"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/sawaryn.com\/en\/wp-json\/wp\/v2\/ppma_author?post=2730"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}Jak dzia\u0142a sygnalista \u2014 praktyczny przyk\u0142ad<\/h2>\n
Po co stworzono ustaw\u0119 o ochronie sygnalist\u00f3w?<\/h2>\n
\n
Kto mo\u017ce zosta\u0107 sygnalist\u0105?<\/h2>\n
\n
Przyk\u0142ady zg\u0142osze\u0144 od os\u00f3b spoza firmy<\/h3>\n
\n
Co zrobi\u0107, by zosta\u0107 sygnalist\u0105?<\/h2>\n
\n
Kana\u0142y zg\u0142osze\u0144 nieprawid\u0142owo\u015bci<\/h2>\n
\n
Czego mog\u0105 dotyczy\u0107 zg\u0142oszenia sygnalist\u00f3w?<\/h2>\n
Przest\u0119pstwa finansowe<\/h3>\n
Naruszenia praw pracowniczych<\/h3>\n
Zagro\u017cenia dla zdrowia i bezpiecze\u0144stwa<\/h3>\n
Naruszenia ochrony danych osobowych<\/h3>\n
Zam\u00f3wienia publiczne<\/h3>\n
Us\u0142ugi, produkty i rynki finansowe<\/h3>\n
Przeciwdzia\u0142anie praniu pieni\u0119dzy i finansowaniu terroryzmu<\/h3>\n
Ochrona \u015brodowiska<\/h3>\n
Ochrona konsument\u00f3w<\/h3>\n
Ochrona sygnalist\u00f3w \u2014 dlaczego to wa\u017cne dla Twojej firmy?<\/h2>\n
\n
Cz\u0119sto zadawane pytania<\/h2>\n
\n
\n
\n
\n