AI Act to pierwsza unijna regulacja dotycz\u0105ca tworzenia, udost\u0119pniania i stosowania sztucznej inteligencji. Je\u015bli projektujesz, wdra\u017casz lub wykorzystujesz AI \u2013 rozporz\u0105dzenie nak\u0142ada na Ciebie konkretne obowi\u0105zki. Ich nieprzestrzeganie oznacza wysokie kary finansowe i ryzyko odpowiedzialno\u015bci administracyjnej. Poni\u017cej znajdziesz podstawowe informacje o AI Act, harmonogram wdro\u017cenia oraz definicj\u0119 systemu AI, od kt\u00f3rej zale\u017cy, czy przepisy w og\u00f3le Ci\u0119 dotycz\u0105.<\/p>\n
Zanim przejdziemy do samej tre\u015bci AI Act, warto przyjrze\u0107 si\u0119 wyzwaniom, kt\u00f3re doprowadzi\u0142y do jego powstania. To w\u0142a\u015bnie one najlepiej pokazuj\u0105, dlaczego Unia Europejska zdecydowa\u0142a si\u0119 uregulowa\u0107 korzystanie ze sztucznej inteligencji.<\/p>\n
W\u015br\u00f3d najwa\u017cniejszych problem\u00f3w, kt\u00f3re mia\u0142y wp\u0142yw na kszta\u0142t tych przepis\u00f3w, znajduj\u0105 si\u0119:<\/p>\n
AI nale\u017cy do nielicznych technologii, kt\u00f3rych wynik dzia\u0142ania systemu nie zawsze da si\u0119 jednoznacznie prze\u015bledzi\u0107 i wyja\u015bni\u0107. Takie nieprzejrzyste algorytmy okre\u015bla si\u0119 mianem \u201eblack box\" \u2013 czyli \u201eczarnej skrzynki\".<\/p>\n
\n
Dla firm oznacza to konieczno\u015b\u0107 dzia\u0142ania na dw\u00f3ch poziomach:<\/p>\n
Wi\u0119c\u2026<\/p>\n
W przeciwnym razie mo\u017cesz nie\u015bwiadomie udost\u0119pni\u0107 poufne dane np. do serwera w Chinach. A to do\u015b\u0107 niekomfortowa sytuacja.<\/p>\n
Zagadnienie black box \u0142\u0105czy si\u0119 bezpo\u015brednio z drugim wyzwaniem: danymi<\/strong>, a zw\u0142aszcza ich przetwarzaniem zgodnie z przepisami RODO<\/a><\/strong>.<\/p>\n W du\u017cym uproszczeniu AI uczy si\u0119 na podstawie danych dostarczanych przez jej tw\u00f3rc\u00f3w i u\u017cytkownik\u00f3w. Natomiast wiele system\u00f3w korzysta te\u017c z og\u00f3lnodost\u0119pnych tre\u015bci w Internecie, co dodatkowo utrudnia kontrol\u0119 nad tym, z czego dok\u0142adnie korzystaj\u0105 i jak \u201edochodz\u0105\" do swoich odpowiedzi.<\/p>\n Je\u015bli w firmie planujesz korzysta\u0107 z AI, zadaj sobie te pytania \u2013 jeszcze zanim zaczniesz przetwarza\u0107 jakiekolwiek dane:<\/p>\n To nie s\u0105 pytania na potem. Od odpowiedzi zale\u017cy, czy dzia\u0142asz zgodnie z RODO<\/a><\/strong> \u2013 i czy nie wystawiasz si\u0119 na realne ryzyko: kary, utraty zaufania klient\u00f3w, wycieku danych.<\/p>\n Z punktu widzenia firmy stawk\u0105 s\u0105 dwie rzeczy:<\/p>\n Kolejny gor\u0105cy temat to prawa autorskie do efekt\u00f3w pracy sztucznej inteligencji. Kto ma prawo do grafik, tekst\u00f3w, kodu czy innych tre\u015bci wygenerowanych przez AI? Czy mo\u017cna je legalnie wykorzystywa\u0107, chroni\u0107, a nawet sprzedawa\u0107?<\/p>\n Te pytania wprost dotycz\u0105 firm \u2013 zar\u00f3wno tych, kt\u00f3re tworz\u0105 tre\u015bci przy wsparciu AI, jak i tych, kt\u00f3re zamierzaj\u0105 je komercjalizowa\u0107.<\/p>\n Szczeg\u00f3lnie wa\u017cne s\u0105 dwa potencjalne problemy:<\/p>\n 1. Ryzyko naruszenia cudzych praw autorskich.<\/strong> To sytuacja, w kt\u00f3rej AI tworzy np. grafik\u0119, kt\u00f3ra wygl\u0105da bardzo podobnie do ju\u017c istniej\u0105cego obrazu \u2013 np. zdj\u0119cia z banku zdj\u0119\u0107 albo pracy innego artysty. Ty mo\u017cesz nawet nie wiedzie\u0107, \u017ce to \u201eplagiat\" \u2013 ale je\u015bli klient to opublikuje, mo\u017ce odpowiada\u0107 za naruszenie praw autorskich. Bo AI nie wymy\u015bla od zera, tylko uczy si\u0119 na cudzych pracach.<\/p>\n 2. Niepewno\u015b\u0107 co do praw do w\u0142asnych efekt\u00f3w pracy.<\/strong> Prawo autorskie chroni utwory stworzone przez cz\u0142owieka. Je\u015bli grafik\u0119, tekst czy kod stworzy wy\u0142\u0105cznie AI \u2013 formalnie nie ma autora, a wi\u0119c nie ma te\u017c praw autorskich. A je\u015bli Twoi pracownicy stworzyli co\u015b \u201ez pomoc\u0105 AI\", to i tutaj nie ma prostej odpowiedzi. Trzeba b\u0119dzie oceni\u0107, na ile praca cz\u0142owieka jest tw\u00f3rcza, a osi\u0105gni\u0119ty rezultat indywidualny. Orzecznictwo s\u0105d\u00f3w w tym zakresie nadal si\u0119 kszta\u0142tuje i miejmy nadziej\u0119, \u017ce w niedalekiej przysz\u0142o\u015bci okre\u015bli jasne zasady ustalenia, kiedy powstaj\u0105 prawa autorskie do wytworu stworzonego przez cz\u0142owieka przy pomocy narz\u0119dzi AI.<\/p>\n W praktyce oznacza to, \u017ce Twoja firma musi zadba\u0107 o:<\/p>\n Nale\u017cy jednak ju\u017c na wst\u0119pie zaznaczy\u0107, \u017ce AI Act w zasadzie w \u017caden spos\u00f3b nie reguluje opisanych powy\u017cej problem\u00f3w dotycz\u0105cych praw autorskich.<\/p>\n Podsumowuj\u0105c dotychczasowe wyzwania \u2013 sztuczna inteligencja mo\u017ce dzi\u015b dzia\u0142a\u0107 ca\u0142kowicie autonomicznie. Decydowa\u0107 o zatrudnieniu i zwolnieniu pracownika, przyznawa\u0107 kredyty, ocenia\u0107 ryzyko finansowe czy zachowanie u\u017cytkownika, profilowa\u0107 klient\u00f3w, a nawet wp\u0142ywa\u0107 na pogl\u0105dy polityczne i decyzje zakupowe.<\/p>\n Skala wp\u0142ywu na ludzi, firmy i ca\u0142e spo\u0142ecze\u0144stwa jest ogromna \u2013 i nie zawsze pozytywna.<\/p>\n Dlatego konieczne sta\u0142o si\u0119 jasne okre\u015blenie, do czego AI wolno wykorzystywa\u0107, jakie zastosowania wymagaj\u0105 dodatkowej kontroli, a kt\u00f3re s\u0105 ca\u0142kowicie zakazane<\/a><\/strong>.<\/p>\n W\u0142a\u015bnie to porz\u0105dkuje AI Act.<\/p>\n To, \u017ce nie stworzy\u0142e\u015b systemu AI, nie znaczy, \u017ce nie ponosisz za niego odpowiedzialno\u015bci. Je\u015bli korzystasz z AI w firmie \u2013 temat ryzyka prawnego dotyczy r\u00f3wnie\u017c Ciebie. AI decyduje, doradza, rekomenduje, czasem wr\u0119cz dzia\u0142a za cz\u0142owieka. Ale gdy pojawi si\u0119 b\u0142\u0105d, szkoda albo skarga \u2013 kto\u015b przecie\u017c musi wzi\u0105\u0107 na siebie odpowiedzialno\u015b\u0107.<\/p>\n Wszystko zale\u017cy od tego, jak\u0105 rol\u0119 pe\u0142ni Twoja firma:<\/p>\n Dlatego AI Act precyzuje obowi\u0105zki dostawc\u00f3w system\u00f3w AI i podmiot\u00f3w stosuj\u0105cych, a obowi\u0105zki te zale\u017c\u0105 od poziomu ryzyka zwi\u0105zanego ze stosowaniem danego rodzaju systemu i od ustalenia, czy jest to w og\u00f3le system AI w rozumieniu AI Act.<\/p>\n Akt o sztucznej inteligencji wszed\u0142 w \u017cycie 1 sierpnia 2024 roku. Nie wszystkie jego przepisy zacz\u0119\u0142y jednak obowi\u0105zywa\u0107 od razu \u2013 ich wdra\u017canie zosta\u0142o roz\u0142o\u017cone w czasie. Mia\u0142o to umo\u017cliwi\u0107 firmom i instytucjom dostosowanie si\u0119 do nowych obowi\u0105zk\u00f3w bez nadmiernych zak\u0142\u00f3ce\u0144 operacyjnych.<\/p>\n Harmonogram wygl\u0105da nast\u0119puj\u0105co:<\/p>\n Je\u015bli tworzysz lub korzystasz z oprogramowania, kt\u00f3re nie spe\u0142nia definicji systemu AI, to AI Act Ci\u0119 nie dotyczy. W takiej sytuacji nowe przepisy nie b\u0119d\u0105 mia\u0142y zastosowania, a Ty nie musisz wprowadza\u0107 \u017cadnych zmian.<\/p>\n AI Act definiuje system sztucznej inteligencji jako:<\/p>\n \u201esystem maszynowy zaprojektowany do dzia\u0142ania z r\u00f3\u017cnym poziomem autonomii, kt\u00f3ry po wdro\u017ceniu mo\u017ce wykazywa\u0107 zdolno\u015b\u0107 adaptacji i kt\u00f3ry \u2013 w celu osi\u0105gni\u0119cia wyra\u017anych lub dorozumianych cel\u00f3w \u2013 wnioskuje, jak generowa\u0107 na podstawie danych wej\u015bciowych wyniki, takie jak predykcje, tre\u015bci, zalecenia lub decyzje, kt\u00f3re mog\u0105 wp\u0142ywa\u0107 na \u015brodowisko fizyczne lub wirtualne.\"<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n Sprawd\u017a, czy Twoje oprogramowanie spe\u0142nia poni\u017csze warunki:<\/p>\n Je\u015bli Tw\u00f3j system spe\u0142nia te warunki \u2013 nawet cz\u0119\u015bciowo \u2013 warto za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce podlega pod AI Act i wymaga przynajmniej wst\u0119pnej analizy zgodno\u015bci.<\/p>\n
\n\n
\n
Prawa autorskie i pokrewne<\/h3>\n
\n
\n\n
Co jest dozwolone, a co zakazane w AI?<\/h3>\n
Odpowiedzialno\u015b\u0107 za AI<\/h2>\n
\n\n
Od kiedy obowi\u0105zuje AI Act?<\/h2>\n
\n\n
\n
\n
Definicja systemu sztucznej inteligencji wed\u0142ug AI Act<\/h2>\n
\n
Kiedy rozwi\u0105zanie spe\u0142nia definicj\u0119 systemu AI?<\/h3>\n
\n