Podpisanie umowy inwestycyjnej na etapie inwestycji w sp\u00f3\u0142k\u0119 jest potrzebne, by ka\u017cda ze stron wiedzia\u0142a, co i jak robi\u0107 dalej.<\/p>\n
Co zawiera umowa inwestycyjna?<\/h2>\nPreambu\u0142a i definicje<\/h3>\n
Umow\u0119 inwestycyjn\u0105 warto rozpocz\u0105\u0107 od dobrej preambu\u0142y. Wbrew pozorom to wa\u017cna cz\u0119\u015b\u0107 umowy \u2013 zdradza og\u00f3lne intencje i zamierzenia stron. W przypadku ewentualnych problem\u00f3w w przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce by\u0107 wa\u017cnym \u017ar\u00f3d\u0142em ustale\u0144 stron i interpretacji pozosta\u0142ych zapis\u00f3w umowy.<\/p>\n
Nie mniej wa\u017cne jest dobre okre\u015blenie definicji na wst\u0119pie umowy. Umowa inwestycyjna potrafi by\u0107 skomplikowana i dobre zdefiniowanie podstawowych (cz\u0119sto trudnych) termin\u00f3w pozwoli si\u0119 w niej sprawniej porusza\u0107.<\/p>\n
Wi\u0119cej na ten temat napisa\u0142em we wpisie co powinna zawiera\u0107 umowa sp\u00f3\u0142ki z o.o.<\/a><\/strong> \u2013 zasady te mo\u017cna stosowa\u0107 tak\u017ce dla umowy inwestycyjnej.<\/p>\n Umowa z inwestorem powinna dobrze opisywa\u0107 zasady przeprowadzenia inwestycji. Te zasady wyznaczaj\u0105 rytm i stanowi\u0105 harmonogram wszystkich dzia\u0142a\u0144, do kt\u00f3rych zobowi\u0105zuj\u0105 si\u0119 strony. Przyk\u0142adowy zakres:<\/p>\n Wa\u017cnym elementem umowy inwestycyjnej jest ustalenie tzw. \u0142adu korporacyjnego \u2013 zasad dzia\u0142ania sp\u00f3\u0142ki po dokonaniu inwestycji. Te zasady s\u0105 cz\u0119sto wpisane do umowy pod tytu\u0142em \u201eustr\u00f3j sp\u00f3\u0142ki\".<\/p>\n Ustr\u00f3j sp\u00f3\u0142ki to ustalenia dotycz\u0105ce przede wszystkim:<\/p>\n W ramach \u0142adu korporacyjnego ustala si\u0119, kto powo\u0142uje zarz\u0105d i jakie ten ma uprawnienia. Klasycznie w zarz\u0105dzie zasiadaj\u0105 przede wszystkim za\u0142o\u017cyciele. To oni, jako autorzy pomys\u0142u na biznes, ponosz\u0105 g\u0142\u00f3wny ci\u0119\u017car rozwoju sp\u00f3\u0142ki i s\u0105 g\u0142\u00f3wnie za ni\u0105 odpowiedzialni. Rzadko si\u0119 zdarza, \u017ceby inwestor nie chcia\u0142 jednak mie\u0107 wp\u0142ywu i kontroli nad zarz\u0105dem. Zdarza si\u0119 wi\u0119c, \u017ce osoba wyznaczona przez inwestor\u00f3w tak\u017ce wchodzi w jego sk\u0142ad.<\/p>\n Regu\u0142\u0105 jest zapisywanie w umowie inwestycyjnej katalogu czynno\u015bci, na dokonanie kt\u00f3rych zarz\u0105d potrzebuje zgody rady nadzorczej czy nawet zgromadzenia wsp\u00f3lnik\u00f3w.<\/p>\n Ryzyko przej\u0119cia kontroli nad zarz\u0105dem.<\/strong> Zarz\u0105d sp\u00f3\u0142ki to organ posiadaj\u0105cy nad ni\u0105 codzienn\u0105 kontrol\u0119. Zwr\u00f3\u0107 uwag\u0119 na zapisy, kt\u00f3re mog\u0105 wyklucza\u0107 lub dopuszcza\u0107 przej\u0119cie kontroli nad sp\u00f3\u0142k\u0105 przez inwestor\u00f3w. Zdarza si\u0119 wpisywanie postanowie\u0144, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 inwestorom na zmian\u0119 zarz\u0105du \u2013 np. w przypadku braku osi\u0105gni\u0119cia okre\u015blonych KPI lub spadku wska\u017anik\u00f3w poni\u017cej ustalonych warto\u015bci.<\/p>\n Te same zasady dotycz\u0105 powo\u0142ania rady nadzorczej. Najcz\u0119\u015bciej inwestorzy otrzymuj\u0105 prawo powo\u0142ania cz\u0142onka rady nadzorczej<\/a><\/strong> \u2013 cz\u0119sto jest to uprawnienie osobiste przypisane do konkretnego inwestora, cho\u0107 mo\u017ce te\u017c przys\u0142ugiwa\u0107 ca\u0142ej grupie inwestor\u00f3w\/wsp\u00f3lnik\u00f3w jako ich uprawnienie wsp\u00f3lne.<\/p>\n Poprzez rad\u0119 inwestorzy wykonuj\u0105 nadz\u00f3r nad sp\u00f3\u0142k\u0105. Najcz\u0119\u015bciej w umowie inwestycyjnej zastrzega si\u0119 obowi\u0105zek uzyskania przez zarz\u0105d zgody na konkretne dzia\u0142ania. Regu\u0142\u0105 jest te\u017c obowi\u0105zek raportowania dzia\u0142a\u0144 przez zarz\u0105d \u2013 cz\u0119sto takie raporty powinny by\u0107 sk\u0142adane nawet co miesi\u0105c.<\/p>\n Clue umowy inwestycyjnej stanowi\u0105 klauzule. Najpopularniejsze z nich to:<\/p>\n Wszystkie te klauzule rozpisa\u0142em osobno \u2013 kliknij w nazw\u0119 wybranej klauzuli, \u017ceby przej\u015b\u0107 do szczeg\u00f3\u0142owego wpisu.<\/p>\n Poni\u017cej opisuj\u0119 kolejne klauzule, na kt\u00f3re warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119.<\/p>\n Inwestor przyst\u0119puj\u0105c do sp\u00f3\u0142ki zna i akceptuje sk\u0142ad pozosta\u0142ych wsp\u00f3lnik\u00f3w. Najcz\u0119\u015bciej chce mie\u0107 wp\u0142yw na ten sk\u0142ad \u2013 kontrolowa\u0107, komu pozostali wsp\u00f3lnicy sprzedaj\u0105 swoje udzia\u0142y, i m\u00f3c je kupi\u0107, zanim zostan\u0105 sprzedane komu\u015b z zewn\u0105trz.<\/p>\n Tak\u0105 kontrol\u0119 zapewnia prawo pierwsze\u0144stwa lub prawo pierwokupu \u2013 cel i skutek jest taki sam w obu przypadkach, nieco inaczej wygl\u0105da formalne skorzystanie z jednego i drugiego.<\/p>\n Prawo pierwsze\u0144stwa gwarantuje wsp\u00f3lnikowi, \u017ce je\u017celi kt\u00f3rykolwiek inny wsp\u00f3lnik b\u0119dzie chcia\u0142 zby\u0107 udzia\u0142y \u2013 osoba dysponuj\u0105ca prawem pierwsze\u0144stwa b\u0119dzie mog\u0142a je uprzednio kupi\u0107, na takich samych zasadach, na jakich sprzedaj\u0105cy planowa\u0142 zby\u0107 te udzia\u0142y komu\u015b z zewn\u0105trz. Dzi\u0119ki temu w sp\u00f3\u0142ce nie pojawia si\u0119 nowy wsp\u00f3lnik, a wsp\u00f3lnik uprawniony powi\u0119ksza swoj\u0105 liczb\u0119 udzia\u0142\u00f3w.<\/p>\n Opisanie prawa pierwsze\u0144stwa wymaga ustalenia m.in.:<\/p>\n Klauzula lock-up to zakaz sprzeda\u017cy udzia\u0142\u00f3w przez oznaczonych wsp\u00f3lnik\u00f3w \u2013 najcz\u0119\u015bciej za\u0142o\u017cycieli. \u017baden inwestor nie zainwestuje sporych \u015brodk\u00f3w, je\u017celi za\u0142o\u017cyciele mieliby kilka miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej (np. na fali sukcesu firmy) przenie\u015b\u0107 si\u0119 gdzie indziej.<\/p>\n Je\u017celi wsp\u00f3lnik obj\u0119ty klauzul\u0105 lock-up sprzeda udzia\u0142y wbrew zakazowi:<\/p>\n Opcja put to uprawnienie do \u017c\u0105dania zakupu udzia\u0142\u00f3w. Wsp\u00f3lnik, kt\u00f3ry dysponuje opcj\u0105 put, mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 od innych wsp\u00f3lnik\u00f3w, by ci wykupili od niego udzia\u0142y w sp\u00f3\u0142ce.<\/p>\n Opcja put powinna precyzowa\u0107:<\/p>\n Z regu\u0142y jest przyznawana inwestorowi \u2013 stanowi dla niego form\u0119 zabezpieczenia wyj\u015bcia z inwestycji. Skorzystanie z opcji put mo\u017ce by\u0107 zale\u017cne od wielu czynnik\u00f3w, zar\u00f3wno pozytywnych (z punktu widzenia sp\u00f3\u0142ki), jak i takich zwi\u0105zanych z brakiem powodzenia biznesu. Wszystko zale\u017cy od tre\u015bci postanowie\u0144, kt\u00f3re strony wpisuj\u0105 do umowy.<\/p>\n Opcja call to przeciwie\u0144stwo opcji put \u2013 wsp\u00f3lnik uprawniony z opcji call mo\u017ce \u017c\u0105da\u0107 od pozosta\u0142ych wsp\u00f3lnik\u00f3w zbycia na jego rzecz ich udzia\u0142\u00f3w. Ustal warunki, na jakich opcja ta mo\u017ce by\u0107 wykonana, oraz przede wszystkim kiedy.<\/p>\n Opcja call mo\u017ce przys\u0142ugiwa\u0107:<\/p>\n Opcje call i put mog\u0105 by\u0107 zabezpieczone na kilka sposob\u00f3w:<\/p>\n G\u0142\u00f3wny ci\u0119\u017car rozwoju sp\u00f3\u0142ki spoczywa na za\u0142o\u017cycielach. To oni maj\u0105 pomys\u0142 oraz know-how, \u017ceby go zrealizowa\u0107 \u2013 inwestor daje \u015brodki finansowe pozwalaj\u0105ce na osi\u0105gni\u0119cie celu.<\/p>\n Dlatego bardzo cz\u0119sto do umowy inwestycyjnej wpisywany jest nakaz pracy za\u0142o\u017cycieli na rzecz sp\u00f3\u0142ki. Najcz\u0119\u015bciej obejmuje:<\/p>\n Wszystkie te zapisy maj\u0105 z perspektywy inwestora zmusi\u0107 za\u0142o\u017cycieli i zarz\u0105d do skupienia pe\u0142nej uwagi na dzia\u0142aniu sp\u00f3\u0142ki. To swoista gwarancja maksymalnego wykorzystania potencja\u0142u wp\u0142aconych pieni\u0119dzy.<\/p>\n Sprawd\u017a, czy wpisujesz wyj\u0105tki.<\/strong> Je\u017celi ju\u017c na etapie inwestycji za\u0142o\u017cyciel jest zaanga\u017cowany w inn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 \u2013 wpisz ten fakt do umowy. Przewid\u017a wyj\u0105tki od zakazu wy\u0142\u0105czno\u015bci i konkurencji, zanim podpiszesz dokument.<\/p>\n Skoro w umowie inwestycyjnej opisujesz obowi\u0105zki stron, to naturalnie zastrzegasz te\u017c konsekwencje ich naruszenia. Najpopularniejszym sposobem zabezpieczenia s\u0105 kary umowne.<\/p>\n Teoretycznie kary mog\u0105 dotyczy\u0107 ka\u017cdej ze stron, jednak cz\u0119sto s\u0105 skierowane g\u0142\u00f3wnie w stron\u0119 za\u0142o\u017cycieli. Wynika to z prostego faktu \u2013 to na nich ci\u0105\u017cy najwi\u0119cej obowi\u0105zk\u00f3w, podczas gdy g\u0142\u00f3wnym obowi\u0105zkiem inwestora jest wp\u0142ata obiecanych \u015brodk\u00f3w.<\/p>\n Opisane powy\u017cej zasady to tylko cz\u0119\u015b\u0107 postanowie\u0144, kt\u00f3re mog\u0105 znale\u017a\u0107 si\u0119 w umowie inwestycyjnej. W praktyce umowa inwestycyjna mo\u017ce mie\u0107 obj\u0119to\u015b\u0107 kilkudziesi\u0119ciu stron.<\/p>\n Do innych wa\u017cnych element\u00f3w zaliczaj\u0105 si\u0119:<\/p>\nZasady przeprowadzenia inwestycji<\/h3>\n
\n
![\"Infografika](\"https:\/\/sawaryn.com\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/umowa-inwestycyjna-infografika-1024x1024.jpg\")
<\/p>\nUstr\u00f3j i dzia\u0142anie sp\u00f3\u0142ki<\/h2>\n
\n
Zarz\u0105d \u2013 kto go powo\u0142uje i jakie ma uprawnienia<\/h3>\n
Rada nadzorcza i obowi\u0105zki raportowania<\/h3>\n
Przyk\u0142adowe klauzule w umowie inwestycyjnej<\/h2>\n
\n
Prawo pierwsze\u0144stwa<\/h2>\n
Jak w praktyce wygl\u0105da skorzystanie z prawa pierwsze\u0144stwa?<\/h3>\n
\n
Co ustali\u0107 w umowie<\/h3>\n
\n
Klauzula Lock-up<\/h2>\n
Co ustali\u0107 w klauzuli lock-up<\/h3>\n
\n
Konsekwencje naruszenia lock-up<\/h3>\n
\n
Opcja call i put w umowie inwestycyjnej<\/h2>\n
Opcja put \u2013 \u017c\u0105danie wykupu udzia\u0142\u00f3w<\/h3>\n
\n
Opcja call \u2013 \u017c\u0105danie sprzeda\u017cy udzia\u0142\u00f3w<\/h3>\n
\n
Jak zabezpieczy\u0107 opcje call i put<\/h3>\n
\n
Nakaz pracy za\u0142o\u017cycieli na rzecz sp\u00f3\u0142ki<\/h2>\n
\n
Kary umowne w umowie inwestycyjnej<\/h2>\n
Na co uwa\u017ca\u0107 przy formu\u0142owaniu kar umownych<\/h3>\n
\n
Kt\u00f3re obowi\u0105zki najcz\u0119\u015bciej zabezpiecza si\u0119 karami umownymi<\/h3>\n
\n
Umowa inwestycyjna \u2013 o czym jeszcze warto pami\u0119ta\u0107<\/h2>\n
\n