Ponad 3600 fundacji rodzinnych wpisanych do rejestru, kolejne 3200 w kolejce, a jedyny sąd rejestrowy – w Piotrkowie Trybunalskim. Jeśli prowadzisz fundację rodzinną lub planujesz ją założyć, dwa wydarzenia z 2026 r. bezpośrednio wpływają na Twoje decyzje.
Po pierwsze: od 29 lipca 2026 r. dane fundacji rodzinnych są po raz pierwszy dostępne online, a wnioski o odpisy można składać drogą elektroniczną. Po drugie: weto prezydenta wobec nowelizacji CIT z końca listopada 2025 r. oznacza, że fundacje rodzinne działają w 2026 r. na dotychczasowych zasadach podatkowych – bez lock-upu, bez exit tax, bez ograniczeń w zakresie najmu.
To okno nie musi trwać wiecznie. Ministerstwo Finansów może wrócić z kolejną wersją projektu uszczelniającego CIT. Dlatego warto wiedzieć, co dokładnie się zmieniło, czego wciąż nie da się przyspieszyć i jak przygotować strukturę fundacji na ewentualny powrót regulacji.
W tym artykule znajdziesz: zakres cyfryzacji rejestru, realne czasy oczekiwania na dokumenty, obowiązujące zasady podatkowe po wecie oraz konkretne działania, które warto podjąć jako fundator lub członek zarządu fundacji.
Najważniejsze pojęcia, które musisz znać
Zanim przejdziemy do szczegółów, kilka terminów, które pojawiają się w dalszej części artykułu:
| Pojęcie | Co oznacza |
|---|---|
| Rejestr fundacji rodzinnych (RFR) | Odrębny rejestr prowadzony wyłącznie przez Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim – nie wchodzi w skład KRS |
| Odpis aktualny | Dokument zawierający aktualną treść wpisów pod danym numerem RFR |
| Odpis pełny | Dokument zawierający treść wszystkich wpisów od chwili pierwszego wpisu do rejestru |
| Lock-up | Mechanizm z zawetowanego projektu – zakaz zbywania aktywów wniesionych do fundacji przed upływem 36 miesięcy pod rygorem utraty zwolnienia z CIT |
| Ukryte zyski | Świadczenia fundacji na rzecz beneficjenta, fundatora lub podmiotów powiązanych, które podlegają opodatkowaniu 15% CIT |
| Grupa zero | Najbliższa rodzina fundatora (małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym, macocha) – zwolniona z PIT od świadczeń z fundacji |
| Exit tax | Podatek od niezrealizowanych zysków – w zawetowanym projekcie miał objąć fundacje rodzinne |
Co zmienia cyfryzacja rejestru fundacji rodzinnych od 29 lipca 2026 r.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 kwietnia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 577) wprowadza dwie zmiany: publiczny dostęp do podstawowych danych fundacji online oraz możliwość elektronicznego składania wniosków o dokumenty z rejestru.
Dane dostępne bez wniosku
Od 29 lipca 2026 r. na stronie internetowej Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim można sprawdzić pięć kategorii danych:
| Dane dostępne online | Dane niedostępne online |
|---|---|
| Numer RFR | Wysokość funduszu założycielskiego |
| Nazwa fundacji rodzinnej | Dane fundatorów i beneficjentów |
| Siedziba fundacji | Skład organów fundacji |
| Numer NIP (jeśli wpisany) | Zasady reprezentacji |
| Numer REGON (jeśli wpisany) | Historia wpisów |
Dane aktualizowane są automatycznie co najmniej raz dziennie, po zakończeniu godzin urzędowania sądu. Udostępniane są w formie wydruku komputerowego. Przepisy nie precyzują formatu pliku (PDF, HTML czy inny), nie przewidują też API ani możliwości masowego pobierania danych.
Upubliczniane dane nie obejmują danych osobowych fundatorów, beneficjentów ani członków organów fundacji – co jest spójne z wymogami RODO.
Elektroniczne wnioski o odpisy i zaświadczenia
Jeśli potrzebujesz więcej niż podstawowe dane, od 29 lipca 2026 r. możesz złożyć wniosek o odpis, wyciąg, zaświadczenie lub informację z rejestru drogą elektroniczną:
- Przygotuj wniosek określający rodzaj dokumentu i numer RFR
- Opatrz go kwalifikowanym podpisem elektronicznym albo podpisem zaufanym
- Dołącz dowód uiszczenia opłaty kancelaryjnej – 20 zł
- Wyślij na adres e-mail sądu rejestrowego podany na stronie internetowej sądu
- Dokument otrzymasz na swój adres e-mail, opatrzony kwalifikowanym podpisem elektronicznym pracownika sądu lub kwalifikowaną e-pieczęcią sądu
Dokumenty elektroniczne mają taką samą moc prawną jak ich papierowe odpowiedniki.
Czego cyfryzacja nie rozwiązuje
Elektronizacja dotyczy wyłącznie formy komunikacji. Rozporządzenie nie wprowadza żadnego terminu realizacji wniosku złożonego elektronicznie. Według szacunków branżowych czas oczekiwania na odpis z rejestru fundacji rodzinnych wynosi około 4–6 tygodni. Brak oficjalnych statystyk sądu ani Ministerstwa Sprawiedliwości potwierdzających ten termin.
Dla porównania – w KRS odpis aktualny jest dostępny od ręki przy osobistym złożeniu wniosku lub do 30 dni przy wysłaniu listem. Dane odpowiadające odpisom można pobrać bezpłatnie i natychmiast przez Portal Rejestrów Sądowych (prs.ms.gov.pl). Dla rejestru fundacji rodzinnych analogiczne rozwiązanie nie istnieje.
| Parametr | Rejestr fundacji rodzinnych | KRS |
|---|---|---|
| Dane podstawowe online | Od 29.07.2026 – 5 kategorii | Pełne odpisy bezpłatnie na prs.ms.gov.pl |
| Opłata za odpis | 20 zł | 30 zł (aktualny) / 60 zł (pełny) |
| Czas oczekiwania na odpis | Szacunkowo 4–6 tygodni | Od ręki (online) do 30 dni (poczta) |
| Wniosek elektroniczny | Od 29.07.2026 (e-mail + podpis) | Przez portal prs.ms.gov.pl |
| Liczba sądów prowadzących rejestr | 1 (Piotrków Trybunalski) | Kilkadziesiąt sądów rejestrowych |
Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi „zaawansowane prace koncepcyjne” nad włączeniem rejestru fundacji rodzinnych do KRS, ale nie opublikowało harmonogramu z datami ani kamieniami milowymi. Rozporządzenie z kwietnia 2026 r. jest traktowane jako „pierwszy krok” do docelowej integracji.
Zasady podatkowe fundacji rodzinnej w 2026 r. – stan po wecie prezydenta
Pod koniec listopada 2025 r. Prezydent RP zawetował nowelizację ustawy o CIT (druk sejmowy nr 1753), która miała wejść w życie 1 stycznia 2026 r. W uzasadnieniu weta wskazał na potrzebę ograniczania ryzyka optymalizacji podatkowej z wykorzystaniem fundacji rodzinnych, ale podkreślił zasadę zaufania do państwa i stabilności prawa.
W efekcie fundacje rodzinne działają w 2026 r. na dotychczasowych zasadach:
| Zdarzenie | Obowiązująca stawka w 2026 r. |
|---|---|
| Dochody z dozwolonej działalności (dywidendy, zyski kapitałowe, najem, odsetki) | Zwolnienie podmiotowe z CIT |
| Reinwestycja zysków wewnątrz fundacji | Brak opodatkowania |
| Wypłata świadczenia beneficjentowi | 15% CIT po stronie fundacji |
| Otrzymanie świadczenia przez beneficjenta z „grupy zero” | 0% PIT (zwolnienie) |
| Otrzymanie świadczenia przez pozostałych beneficjentów | 15% PIT |
| Zbywanie aktywów wniesionych do fundacji | Bez ograniczeń czasowych (brak lock-upu) |
Minimalna wartość funduszu założycielskiego to 100 000 zł.
Co zawierał zawetowany projekt i dlaczego warto to znać
Zawetowany projekt (druk nr 1753) przewidywał zmiany, które mogą wrócić w kolejnej wersji ustawy. Znajomość ich zakresu pozwala przygotować strukturę fundacji na różne scenariusze:
| Projektowana zmiana | Skutek dla fundacji |
|---|---|
| Trzyletni lock-up | Sprzedaż mienia wniesionego od podmiotów powiązanych przed upływem 36 miesięcy – utrata zwolnienia z CIT |
| Exit tax | Opodatkowanie niezrealizowanych zysków fundacji |
| Objęcie przepisami CFC | Fundacja traciłaby zwolnienie z CIT w zakresie dochodów kontrolowanych jednostek zagranicznych |
| Wyłączenie najmu krótkoterminowego | Zwolnienie z CIT tylko dla długoterminowego najmu mieszkaniowego na potrzeby własne osób fizycznych |
| Wyłączenie działalności hotelarskiej | Usunięcie z katalogu dozwolonej działalności fundacji |
| Rozszerzenie ukrytych zysków | M.in. pożyczki dla beneficjentów niezwrócone w terminie, pożyczki na 10+ lat, darowizny, transakcje z podmiotami powiązanymi po cenach odbiegających od rynkowych |
| Zmiana stawek PIT | 10% PIT dla beneficjentów z I/II grupy podatkowej (zamiast obecnego zwolnienia dla „grupy zero”), 15% PIT dla pozostałych |
| Wyłączenie z preferencyjnej stawki CIT 9% | Fundacja rodzinna nie mogłaby korzystać ze stawki 9% CIT |
Przepisy przejściowe lock-upu – co planowano
Projekt przewidywał datę graniczną 31 sierpnia 2025 r. jako punkt odniesienia:
- Aktywa wniesione przed 31 sierpnia 2025 r. – poza zakresem lock-upu, fundacja mogłaby je zbywać bez ograniczeń
- Aktywa wniesione po 31 sierpnia 2025 r., a przed 1 stycznia 2026 r. – objęte lock-upem, mimo że ustawa formalnie jeszcze nie obowiązywała
- Aktywa wniesione od 1 stycznia 2026 r. – objęte lock-upem w standardowym trybie
Data 31 sierpnia 2025 r. była powiązana z datą publikacji projektu ustawy (ok. 29 sierpnia 2025 r.). Komentatorzy wskazywali na „quasi-retroaktywny” charakter tych przepisów – nowe regulacje wpływałyby na skutki podatkowe przyszłych zdarzeń, biorąc pod uwagę czynności dokonane przed ich wejściem w życie. Podnoszono potencjalną niezgodność z art. 2 Konstytucji RP (zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i prawa).
Lock-up nie obowiązuje – weto prezydenckie zatrzymało wejście w życie tych przepisów. Fundacja rodzinna może obecnie zbywać wniesione aktywa z zachowaniem zwolnienia z CIT bez ograniczeń czasowych.
Czy Ministerstwo Finansów pracuje nad nowym projektem?
Wykaz prac legislacyjnych Ministerstwa Finansów (aktualizacja z 25 maja 2026 r., obejmujący okres do 31 grudnia 2026 r.) nie zawiera wpisu dotyczącego nowego projektu ustawy zmieniającej CIT w zakresie fundacji rodzinnych. Brak nowych druków sejmowych, brak komunikatów ministerstwa o rozpoczęciu prac.
To nie oznacza, że temat jest zamknięty. Art. 143 ustawy o fundacji rodzinnej zobowiązuje Radę Ministrów do przeglądu funkcjonowania przepisów po upływie 3 lat od wejścia ustawy w życie (tj. po 22 maja 2026 r.). Prekonsultacje prowadzone przez Ministerstwo Rozwoju i Technologii trwały od grudnia 2025 r. do maja 2026 r. Wyniki przeglądu mogą stać się podstawą do nowej inicjatywy legislacyjnej.
Co zrobić teraz – rekomendacje dla fundatorów i zarządów
Działania związane z rejestrem
- Przetestuj nowy kanał elektroniczny. Wyślij wniosek o odpis z rejestru fundacji rodzinnej mailem z profilem zaufanym i zmierz czas realizacji. Będziesz wiedzieć, ile realnie trwa procedura w Twoim przypadku – szacunki branżowe mówią o 4–6 tygodniach, ale brak oficjalnych danych
- Zaktualizuj wewnętrzne procedury due diligence. Dodaj do checklisty transakcyjnej nowe źródło danych: stronę internetową Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim (dane podstawowe bez wniosku). Przy transakcjach z udziałem fundacji rodzinnej kontrahent może zweryfikować numer RFR, nazwę, siedzibę, NIP i REGON w kilka minut
- Poinformuj kontrahentów, banki i notariuszy o możliwości elektronicznej weryfikacji danych fundacji i elektronicznego zamawiania odpisów. Skróci to czas due diligence przy transakcjach, w których fundacja jest wspólnikiem spółki lub właścicielem nieruchomości
- Jeśli planujesz rejestrację nowej fundacji rodzinnej – złóż wniosek jak najszybciej. Przy ponad 3200 wniosków w kolejce czas oczekiwania na wpis wynosi kilkanaście miesięcy. Zaplanuj strukturę przejściową (np. zakładanie spółek celowych, umowy z beneficjentami) na czas oczekiwania
Działania związane z podatkami
- Zleć prawnikowi przegląd struktury fundacji pod kątem odporności na potencjalny powrót nowelizacji CIT. Sprawdź, jak lock-up, exit tax i rozszerzona definicja ukrytych zysków wpłynęłyby na Twoje aktywa i transakcje – i przygotuj wariantowy plan działania
- Zidentyfikuj aktywa fundacji, które mogłyby podlegać lock-upowi w razie powrotu projektu. Przygotuj dokumentację uzasadniającą obecną strukturę – daty wniesienia, wartości rynkowe, powiązania z podmiotami powiązanymi (próg 5% udziałów)
- Przeanalizuj pożyczki wewnątrzfundacyjne. Jeśli fundacja udzieliła pożyczek beneficjentom – sprawdź terminy zwrotu i okresy, na jakie zostały udzielone. Projektowane przepisy kwalifikowały pożyczki niezwrócone w terminie lub udzielone na 10+ lat jako ukryte zyski podlegające opodatkowaniu
- Zweryfikuj strukturę najmu. Jeśli fundacja wynajmuje nieruchomości podmiotom powiązanym lub prowadzi najem krótkoterminowy – oceń, jak wyłączenie tych przychodów ze zwolnienia z CIT wpłynęłoby na model finansowy fundacji
- Monitoruj prace legislacyjne. Wyznacz osobę odpowiedzialną za śledzenie Wykazu prac legislacyjnych MF, wyników przeglądu ustawy o fundacji rodzinnej (art. 143) oraz prac MS nad włączeniem RFR do KRS
Jak możemy Ci pomóc
Cyfryzacja rejestru to krok naprzód, ale nie zmienia faktu, że fundacja rodzinna wymaga uporządkowanej struktury prawnej – szczególnie w okresie, gdy zasady podatkowe mogą się zmienić.
Wspieramy fundatorów i zarządy fundacji rodzinnych w trzech obszarach:
- Przegląd struktury fundacji pod kątem ryzyk podatkowych. Analizujemy aktywa, transakcje wewnątrzfundacyjne, pożyczki i umowy najmu – i wskazujemy, które elementy wymagają korekty na wypadek powrotu nowelizacji CIT
- Przygotowanie dokumentacji transakcyjnej. Jeśli fundacja jest wspólnikiem spółki, właścicielem nieruchomości lub stroną umów z podmiotami powiązanymi – porządkujemy dokumenty, daty i wartości, aby Twoja pozycja była spójna i udokumentowana
- Bieżące wsparcie prawne i monitoring legislacyjny. Śledzimy prace nad zmianami w CIT, przegląd ustawy o fundacji rodzinnej i integrację RFR z KRS – i informujemy Cię o zmianach, które wymagają reakcji
Jeśli prowadzisz fundację rodzinną lub planujesz ją założyć – napisz do nas. Pomożemy Ci wykorzystać obecne okno podatkowe i przygotować strukturę na różne scenariusze regulacyjne.
Fundacja rodzinna w 2026 r. – wykorzystaj obecne okno, zanim się zamknie
Dwa wydarzenia definiują sytuację fundacji rodzinnych w 2026 r.: częściowa cyfryzacja rejestru od 29 lipca i utrzymanie dotychczasowych zasad podatkowych po wecie prezydenta. Cyfryzacja ułatwia weryfikację danych i zamawianie dokumentów, ale nie eliminuje wielotygodniowego oczekiwania na odpisy ani wielomiesięcznych kolejek rejestracyjnych. Weto daje fundacjom czas – reinwestycja bez CIT, brak lock-upu, zwolnienie z PIT dla „grupy zero” – ale Ministerstwo Finansów może wrócić z nowym projektem po zakończeniu przeglądu ustawy.
Dlatego teraz jest dobry moment na przegląd struktury fundacji, uporządkowanie dokumentacji i przygotowanie wariantowych scenariuszy podatkowych. Nie czekaj na kolejny projekt ustawy – napisz do nas i sprawdź, czy Twoja fundacja jest przygotowana na zmiany.
Najczęściej zadawane pytania
Czy od 29 lipca 2026 r. mogę sprawdzić online, kto jest fundatorem lub beneficjentem danej fundacji rodzinnej?
Nie. Dane udostępniane na stronie sądu obejmują wyłącznie numer RFR, nazwę, siedzibę, NIP i REGON. Dane osobowe fundatorów, beneficjentów i członków organów nie są upubliczniane – zgodnie z wymogami RODO. Aby uzyskać szerszy zakres informacji, musisz złożyć wniosek o odpis z rejestru.
Ile realnie czekam na elektroniczny odpis z rejestru fundacji rodzinnych?
Rozporządzenie nie określa żadnego terminu realizacji wniosku. Szacunki branżowe wskazują na około 4–6 tygodni, ale brak oficjalnych statystyk sądu. Elektronizacja przyspiesza złożenie wniosku i odbiór dokumentu (e-mail zamiast poczty), ale sam czas przygotowania odpisu przez sąd pozostaje taki sam – wnioski wciąż przetwarzane są ręcznie przez pracowników sądu.
Czy elektroniczny odpis z rejestru fundacji rodzinnej ma taką samą moc prawną jak papierowy?
Tak. Dokumenty elektroniczne sporządzone przez sąd są opatrywane kwalifikowanym podpisem elektronicznym uprawnionego pracownika lub kwalifikowaną e-pieczęcią sądu – mają taką samą moc prawną jak odpisy wydawane w formie papierowej.
Czy powinienem przyspieszyć transakcje z udziałem fundacji, zanim wróci projekt uszczelniający CIT?
To zależy od rodzaju transakcji i aktywów. Obecne zasady pozwalają na zbywanie aktywów fundacji z zachowaniem zwolnienia z CIT bez ograniczeń czasowych. Jeśli planujesz transakcje, które mogłyby podlegać lock-upowi (zbywanie mienia wniesionego od podmiotów powiązanych) lub exit tax – warto przeanalizować harmonogram z prawnikiem. Ministerstwo Finansów nie zainicjowało formalnie nowego projektu, ale przegląd ustawy (art. 143) może dać impuls do kolejnej inicjatywy legislacyjnej.
Kiedy rejestr fundacji rodzinnych zostanie włączony do KRS?
Brak konkretnej daty. Ministerstwo Sprawiedliwości prowadzi „zaawansowane prace koncepcyjne” we współpracy z Ministerstwem Rozwoju i Technologii, ale nie opublikowało harmonogramu. Rozporządzenie z kwietnia 2026 r. jest traktowane jako „pierwszy krok” – docelowo RFR ma zostać zintegrowany z KRS i Portalem Rejestrów Sądowych, co umożliwiłoby bezpłatny i natychmiastowy dostęp do pełnych danych, analogicznie do obecnego systemu KRS.
Jak zaplanować sukcesję, skoro oczekiwanie na wpis fundacji trwa kilkanaście miesięcy?
Złóż wniosek o rejestrację jak najszybciej – przy ponad 3200 wniosków w kolejce czas oczekiwania jest długi. Na okres oczekiwania zaplanuj strukturę przejściową: zakładanie spółek celowych, przygotowanie umów z beneficjentami, uporządkowanie dokumentacji majątkowej. Fundacja rodzinna w organizacji może prowadzić działalność, ale pamiętaj o 6-miesięcznym terminie na zgłoszenie do rejestru – w zawetowanym projekcie przekroczenie tego terminu skutkowało wsteczną utratą zwolnienia z CIT od dnia powstania fundacji.