Do działu zakupów dużej sieci trafiły dwie informacje: ustawa wdrażająca dyrektywę EmpCo przesunięta o rok i „urząd będzie łagodny dla starych zapasów”. Pierwsza okazała się prawdziwa. Drugiej nie udało się potwierdzić w żadnym publicznym dokumencie. Decyzja była już podjęta: wracamy do tematu w 2027 r.
Problem w tym, że Prezes UOKiK właśnie postawił zarzuty siedmiu dużym firmom — nie czekając na żadną nową ustawę. Na podstawie przepisów obowiązujących od lat. Z karą do 10% obrotu za każdą zakwestionowaną praktykę.
Jeśli Twoja firma używa na opakowaniach, w reklamie lub w opisach produktów online haseł typu „eko”, „zielony”, „neutralny klimatycznie” — ten artykuł dotyczy Ciebie. Poniżej znajdziesz wyjaśnienie, dlaczego przesunięcie daty wejścia w życie nowych przepisów nie oznacza roku spokoju, jakie oświadczenia środowiskowe są ryzykowne już dziś i co zrobić, żeby nie powiększać problemu zamiast go rozwiązywać.
Podstawowe pojęcia, które warto znać
Zanim przejdziesz dalej, upewnij się, że rozumiesz trzy terminy, które pojawiają się w tym artykule wielokrotnie.
| Pojęcie | Co oznacza | Dlaczego ma znaczenie |
|---|---|---|
| Dyrektywa EmpCo (2024/825) | Dyrektywa UE „Empowering Consumers for the Green Transition” — zmienia przepisy o nieuczciwych praktykach handlowych, dodając zakazy dotyczące oświadczeń środowiskowych | Obowiązuje na poziomie UE od 26 marca 2024 r.; wymaga wdrożenia do prawa krajowego |
| Oświadczenie środowiskowe (twierdzenie środowiskowe) | Każdy przekaz marketingowy sugerujący, że produkt, usługa lub firma ma pozytywny wpływ na środowisko albo jest mniej szkodliwa niż alternatywy — np. „eko”, „zielony”, „neutralny klimatycznie” | Jeśli nie masz na to dowodów, ryzykujesz zarzut nieuczciwej praktyki rynkowej |
| Old stock (stare zapasy) | Produkty wytworzone, zamówione lub wprowadzone na półki przed datą wejścia w życie nowych przepisów | Wbrew branżowym plotkom, stare zapasy nie są automatycznie zwolnione z nowych zasad |
| Sieć CPC | Sieć współpracy organów ochrony konsumentów w UE (Consumer Protection Cooperation Network) | Koordynuje egzekwowanie przepisów; jej ustalenia nie są źródłem prawa, ale wpływają na priorytety organów krajowych |
| Greenwashing | Praktyka polegająca na tworzeniu fałszywego lub przesadzonego wrażenia o zaletach środowiskowych produktu, usługi lub firmy | UOKiK traktuje to jako naruszenie przepisów o nieuczciwych praktykach rynkowych — już dziś |
Dwie niezależne zmienne, nie dwa scenariusze do wyboru
Najczęstszy błąd, jaki widzę w reakcjach firm na przesunięcie ustawy: traktowanie daty wejścia w życie nowych przepisów i sposobu, w jaki UOKiK ocenia oświadczenia środowiskowe, jako jednego tematu. To dwa osobne tory.
Tor 1: nowa ustawa. Komisje sejmowe Gospodarki i Rozwoju oraz Ochrony Środowiska przyjęły 2 września 2026 r. poprawkę przesuwającą wejście w życie ustawy wdrażającej EmpCo o rok. Sejm uchwalił ustawę 4 września 2026 r. Planowana data stosowania nowych przepisów: 27 września 2027 r. Ustawa jest w Senacie — termin formalnie nie jest ostateczny, choć zmiana jest mało prawdopodobna.
Tor 2: przepisy obowiązujące już dziś. Zakaz wprowadzania konsumenta w błąd oświadczeniami środowiskowymi wynika z ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (art. 4 i 5) oraz z ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów (art. 24). Nowa ustawa doprecyzowuje zakazy i podnosi sankcje, ale nie tworzy ochrony od zera.
Dowód? 29 lipca 2025 r. Prezes UOKiK postawił zarzuty Allegro Polska, DHL eCommerce Poland, DPD Polska i InPost. Zakwestionowane przekazy: „zielone dostawy” i sadzenie już rosnących drzew (Allegro), „zielona flota” i „neutralność środowiskowa” (DHL, DPD), automaty paczkowe redukujące CO₂ i kalkulator emisji pomijający dane (InPost). 21 stycznia 2026 r. — zarzuty wobec Bolt, Tchibo i Zara. Podstawa: obowiązujące przepisy, nie dyrektywa EmpCo (Komunikat UOKiK — Allegro, DHL, DPD, InPost · UOKiK — Bolt, Tchibo, Zara).
Wniosek: przesunięcie ustawy o rok nie wpływa na to, jak UOKiK ocenia Twoje obecne oświadczenia. To nie są dwa scenariusze, w których „w obu można poczekać”. To dwa równoległe tory ryzyka.
Dlaczego stare zapasy nie dają Ci ochrony
W branży krąży przekonanie, że produkty zamówione lub wytworzone przed datą stosowania nowych przepisów korzystają z jakiejś formy „wyczerpania zapasów” (grandfathering). Sprawdźmy, skąd to przekonanie i co mówią dokumenty.
Common Understanding sieci CPC — co faktycznie ustala
30 czerwca 2026 r. Komisja Europejska poinformowała o Common Understanding przyjętym przez sieć CPC w sprawie egzekwowania dyrektywy EmpCo. Dokument porusza temat old stocku (Komunikat KE — Common Understanding CPC, 30.06.2026).
Co z niego wynika:
- Zapasy wytworzone, zamówione lub wprowadzone na półki przed datą stosowania przepisów nie zwalniają przedsiębiorcy z nowych zasad
- Organy mają brać pod uwagę kryteria łagodzące na etapie egzekwowania: wielkość zapasów, okres przydatności produktu, wykonalność techniczną zmiany, wagę naruszenia i okoliczności sprawy
- W uzasadnionych przypadkach organy mają preferować środki prewencyjne (wyjaśnienia) przed sankcjami
- Priorytety egzekwowania: najpierw oświadczenia w kanałach online, potem praktyki najbardziej szkodliwe dla konsumentów, potem oświadczenia umieszczone poza opakowaniem
Czego Common Understanding nie ustala
| Czego oczekuje branża | Co faktycznie mówi dokument |
|---|---|
| Generalny okres przejściowy dla starych zapasów | Brak — indywidualna ocena egzekucyjna, nie wyłączenie stosowania przepisów |
| Kategoria „produktów o długim terminie przydatności” z łagodniejszym traktowaniem | Brak takiej kategorii w dokumentach KE i CPC |
| Kategoria „produktów słabo rotujących” | Brak takiej kategorii |
| Wiążące zobowiązanie UOKiK do stosowania wytycznych CPC | Common Understanding nie jest aktem prawa UE — nie wiąże organów krajowych |
Dyrektywa EmpCo sama w sobie nie zawiera klauzuli grandfathering ani okresu wyprzedaży (Dyrektywa (UE) 2024/825 — EUR-Lex PL). Na dzień publikacji tego artykułu żadne państwo UE nie zostało potwierdzone jako ustanawiające wiążący grandfathering na mocy aktu prawnego.
A co z pismem UOKiK do Rady Ministrów?
W branży krąży informacja o rzekomym piśmie Prezesa UOKiK do Rady Ministrów, w którym Urząd miał zapewnić, że do old stocków zastosuje zalecenia Komisji. Istnienia tego dokumentu nie udało się potwierdzić w żadnym publicznym źródle — ani w BIP UOKiK, ani w oficjalnych komunikatach, ani w stenogramach posiedzeń komisji sejmowych.
Jeśli opierasz decyzję zakupową na informacji, której nie da się wskazać w publicznym dokumencie — to nie jest zarządzanie ryzykiem. To zakład.
Które oświadczenia środowiskowe są najbardziej ryzykowne
Dyrektywa EmpCo zmienia załącznik I do dyrektywy 2005/29/WE, dodając zakazy obowiązujące we wszystkich okolicznościach — bez potrzeby indywidualnej oceny wpływu na konsumenta (Dyrektywa (UE) 2024/825 — EUR-Lex PL). Trzy grupy najwyższego ryzyka:
| Grupa ryzyka | Przykłady haseł | Dlaczego zakazane |
|---|---|---|
| Ogólne twierdzenia środowiskowe bez weryfikowalnej podstawy | „ekologiczny”, „zielony”, „naturalny”, „zrównoważony”, „eko” | Brak uznanej wysokiej efektywności ekologicznej potwierdzonej dowodami |
| Twierdzenia o neutralności klimatycznej oparte na kompensacji emisji | „neutralny klimatycznie”, „carbon neutral”, „net zero”, „klimatycznie kompensowany” | Oparte na kompensacji poza łańcuchem wartości — dyrektywa zakazuje tego wprost |
| Oznakowania własne wyglądające na certyfikaty | Własny znak „eco”, „sustainable”, zielone liście, kółka z napisem „green” | Nieoparte na systemie certyfikacji ani nieustanowione przez organ publiczny |
Ale uwaga: te zakazy dotyczą nowej ustawy (planowane wejście w życie: 27 września 2027 r.). Nie oznacza to, że dziś te hasła są bezpieczne. UOKiK już zakwestionował „zielone dostawy”, „zeroemisyjność” i „neutralność środowiskową” — na podstawie przepisów obowiązujących od lat.
Z komunikatów UOKiK (2025–2026) wynika, że organ oczekuje: danych ilościowych o materiałach i ich udziale procentowym, informacji o pochodzeniu materiałów, metodologii obliczeń emisji z określeniem zakresu, jasno opisanych kryteriów prywatnych systemów ocen (Komunikat UOKiK — Allegro, DHL, DPD, InPost · UOKiK — L’Oréal Polska). Sam certyfikat czy udział ekspertów nie wystarczą automatycznie.
Kto odpowiada: producent, dystrybutor czy sieć handlowa
Odpowiedź: potencjalnie każdy z nich. Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (art. 4 ust. 1) wiąże odpowiedzialność z przedsiębiorcą stosującym praktykę, nie wyłącznie z producentem. Przy ocenie uwzględnia się sposób prezentacji produktu, w tym opakowanie i oznaczenia (art. 5 ust. 1–3) (Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym — ISAP).
Co to oznacza dla poszczególnych podmiotów:
- Sieć handlowa — jeśli umieszcza, zatwierdza lub rozpowszechnia oświadczenie środowiskowe, ponosi własną odpowiedzialność. Dla marek własnych sieć jest szczególnie narażona, bo kontroluje cały przekaz
- Producent — odpowiada za treść na opakowaniu i w materiałach handlowych
- Importer/dystrybutor — może odpowiadać, jeśli aktywnie uczestniczy w komunikacji produktu
- Opis produktu w sklepie online — może być oceniany jako odrębne działanie marketingowe, niezależnie od treści na fizycznym opakowaniu
Producent, importer i dystrybutor mogą odpowiadać równolegle. Argument „to nie moje hasło, to hasło producenta” nie chroni sieci, która umieściła je w swoim sklepie internetowym.
Skontaktuj się z nami, jeśli potrzebujesz oceny, które oświadczenia w Twoim portfelu produktowym wymagają zmiany w pierwszej kolejności.
Co zrobić: trzy warstwy inwentaryzacji i priorytet dla kanałów online
Zamiast czekać na wrzesień 2027 r., uporządkuj temat w trzech krokach.
Krok 1: zinwentaryzuj oświadczenia w trzech warstwach
Przygotuj jedną tabelę z właścicielem biznesowym każdego oświadczenia:
| Warstwa | Co sprawdzasz | Kto odpowiada w firmie |
|---|---|---|
| Opakowania | Hasła, oznaczenia, symbole na fizycznym produkcie | Packaging Manager / Category Manager |
| Reklama i materiały handlowe | Kreacje, briefe, materiały POS, katalogi | Head of Marketing / Brand Manager |
| Strona internetowa i karty produktów online | Opisy produktów, landing page, komunikacja ESG | Head of E-commerce / Content Manager |
Krok 2: oceń każde oświadczenie na gruncie przepisów obowiązujących dziś
Nie zaczynaj od nowej ustawy. Zacznij od pytania: czy to oświadczenie jest uczciwe w rozumieniu ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym i ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów? Jeśli nie masz dowodów potwierdzających treść hasła — ryzyko jest realne już teraz.
Krok 3: nadaj priorytet kanałom online
Common Understanding sieci CPC wskazuje oświadczenia w kanałach online jako pierwszy priorytet egzekwowania. To też kanał, w którym korekta jest najtańsza i najszybsza. Opis produktu w sklepie internetowym możesz poprawić w jeden dzień. Nakładu opakowania — nie.
Krok 4: ustal datę „stop” dla zamówień opakowań
Skonfrontuj harmonogram zamówień opakowań z długością cyklu produkcyjnego. Wskaż konkretną datę, od której nie zamawiasz nakładu z ryzykownym oświadczeniem. Każdy nakład zamówiony w okresie do 27 września 2027 r. z hasłem, które nie przejdzie weryfikacji, to potencjalny koszt przeetykietowania, utylizacji lub wycofania — powiększony o ryzyko kary.
Krok 5: wyodrębnij grupę najwyższego ryzyka
Wycofaj lub uzupełnij dowodami w pierwszej kolejności:
- Oświadczenia ogólne i nieweryfikowalne (np. „eko”, „zielony” bez kontekstu)
- Twierdzenia o neutralności klimatycznej oparte na kompensacji emisji
- Oznaczenia własne graficznie przypominające certyfikaty zewnętrzne
Krok 6: udokumentuj harmonogram dostosowania
To nie tylko dokument wewnętrzny. To materiał dowodowy w ewentualnym postępowaniu UOKiK, pokazujący racjonalność Twojego planu. Dokumentuj decyzje podjęte w okresie przejściowym: co sprawdziłeś, co zmieniłeś, co zaplanowałeś i dlaczego w takiej kolejności.
Sankcje — ile realnie ryzykujesz
Dopóki nowa ustawa wdrażająca EmpCo nie wejdzie w życie, podstawą sankcji za greenwashing pozostaje ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów.
| Podstawa | Rodzaj sankcji | Wysokość |
|---|---|---|
| Art. 106 ust. 1 u.o.k.k. | Kara za naruszenie zakazu praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów (art. 24) | Do 10% obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym nałożenie kary |
| Art. 106 ust. 2 pkt 2 u.o.k.k. | Kara za nieudzielenie lub przekazanie nieprawdziwych informacji żądanych przez Prezesa UOKiK | Do 3% obrotu |
| Art. 106 ust. 5–6 u.o.k.k. | Limit dla małych przedsiębiorców (obrót ≤ 100 000 euro lub brak obrotu) | Do 10 000 euro |
(UOKiK — kary · Art. 106 u.o.k.k.)
UOKiK wskazał możliwość kary do 10% obrotu za każdą zakwestionowaną praktykę. To nie jest kara łączna za całe postępowanie — każde hasło może być traktowane osobno.
Do tego dochodzą ryzyka pośrednie: nakazane publikacje decyzji, konieczność wycofania lub przeetykietowania nakładu opakowań i szkoda wizerunkowa w komunikacji ESG.
PPWR a EmpCo — jak nakładają się obowiązki
Obok dyrektywy EmpCo obowiązuje rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR), które weszło w życie 11 lutego 2025 r. i stosuje się od 12 sierpnia 2026 r. (PPWR — EUR-Lex PL).
PPWR reguluje m.in. oznakowanie składu materiałowego opakowań i wskazuje wprost, że dyrektywa EmpCo uznaje niespełniające wymogów dobrowolne oznakowania zrównoważoności za nieuczciwą praktykę handlową.
Co to oznacza w praktyce: twierdzenie na opakowaniu (np. „nadaje się do recyklingu”, „z materiału z recyklingu”) może podlegać wymogom PPWR (właściwości opakowania) i zakazom EmpCo (rzetelność przekazu). Spełnienie minimalnego wymogu PPWR nie powinno być przedstawiane jako szczególna zaleta środowiskowa produktu.
Jak weryfikować informacje o „stanowisku organu”
Sytuacja z rzekomym pismem UOKiK do Rady Ministrów to dobry przykład szerszego problemu: branżowe newslettery i rozmowy na konferencjach generują informacje, które żyją własnym życiem.
Wprowadź w firmie jedną zasadę: przed podjęciem decyzji zakupowej lub marketingowej na podstawie informacji o stanowisku organu — zweryfikuj ją u źródła.
- Sprawdź BIP UOKiK — oficjalne komunikaty, decyzje, stanowiska
- Sprawdź stenogramy posiedzeń komisji sejmowych — relacje i zapisy dostępne na stronie Sejmu
- Jeśli informacja pochodzi z wypowiedzi urzędnika na konferencji — ustal kontekst. Zdanie wiceprezesa UOKiK z debaty komisyjnej, wyrwane z kontekstu, trafiło do branży jako zapowiedź łagodniejszego podejścia, gdy w rzeczywistości było argumentem przeciw okresowi przejściowemu
- Jeśli dokumentu nie da się wskazać — nie opieraj na nim decyzji
Przegląd oświadczeń środowiskowych z pomocą kancelarii
Przesunięcie ustawy wdrażającej EmpCo o rok nie zmienia jednego: zakaz wprowadzania konsumenta w błąd oświadczeniami środowiskowymi obowiązuje już dziś. UOKiK to potwierdza zarzutami wobec siedmiu firm.
Pomagamy firmom z branży FMCG, e-commerce i retail uporządkować komunikację środowiskową na trzech poziomach:
- Szybki przegląd kanałów online — wskazanie oświadczeń najwyższego ryzyka w opisach produktów, na stronie i w kartach produktowych. To korekta, którą da się wdrożyć w ciągu dni, a nie miesięcy
- Pełna inwentaryzacja portfela oświadczeń — opakowania, reklama, materiały handlowe, kanały online. Jedna tabela z oceną ryzyka na gruncie przepisów obowiązujących dziś i nowej ustawy. Harmonogram dostosowania zsynchronizowany z cyklem zamówień opakowań
- Pełne zabezpieczenie — pogłębiona analiza ustawy wdrażającej EmpCo, procedura legal review kreacji „eko” przed akceptacją nakładu, szkolenie działów marketingu i zakupów, dokumentacja dowodowa na wypadek postępowania UOKiK
Każdy z tych poziomów zaczyna się od tego samego pytania: co masz dziś na półce, w reklamie i na stronie — i czy masz na to dowody.
Napisz do nas — ocenimy, od czego zacząć.
Podsumowanie
Rok odroczenia ustawy wdrażającej EmpCo to rok na przygotowanie, nie rok na odkładanie tematu. Zakaz mylących oświadczeń środowiskowych obowiązuje już dziś. UOKiK go egzekwuje. Stare zapasy nie dają automatycznej ochrony. Wytyczne KE i sieci CPC nie są źródłem prawa i nie wiążą polskiego organu.
Zacznij od kanałów online — tam ryzyko jest najwyższe, a korekta najtańsza. Ustal datę „stop” dla zamówień opakowań z ryzykownymi hasłami. Udokumentuj swój plan dostosowania. I nie opieraj decyzji na informacjach, których nie da się potwierdzić w publicznym dokumencie.
Jeśli potrzebujesz oceny ryzyka dla swojego portfela oświadczeń środowiskowych — napisz do nas.
Najczęściej zadawane pytania
Jeśli ustawa wchodzi w życie dopiero 27 września 2027 r., czym ryzykuję w 2026 r.?
Zakaz wprowadzania konsumenta w błąd oświadczeniami środowiskowymi wynika z ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym i ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów — przepisów obowiązujących od lat. Prezes UOKiK postawił zarzuty siedmiu firmom w 2025–2026 r. na tej podstawie, bez czekania na implementację dyrektywy EmpCo. Kara: do 10% obrotu za każdą zakwestionowaną praktykę.
Czy mogę sprzedać do końca zapasy opakowań zamówionych przed zmianą przepisów?
Common Understanding sieci CPC z czerwca 2026 r. nie ustanawia generalnego zwolnienia dla starych zapasów. Wskazuje kryteria łagodzące (wielkość zapasów, okres przydatności, wykonalność techniczna zmiany), ale dotyczą one etapu egzekwowania — nie zwalniają z obowiązku zgodności. Dyrektywa EmpCo nie zawiera klauzuli grandfathering. Na dzień publikacji żadne państwo UE nie potwierdziło wiążącego mechanizmu wyczerpywania zapasów aktem prawnym.
Czy wytyczne Komisji Europejskiej i sieci CPC chronią mnie w postępowaniu przed UOKiK?
Nie automatycznie. Common Understanding jest uzgodnieniem administracyjno-egzekucyjnym sieci CPC — nie jest aktem prawa UE wiążącym przedsiębiorców ani organy krajowe. FAQ KE i dokument o old stocku mają charakter wytycznych. UOKiK może je uwzględnić, ale nie jest do tego zobowiązany.
Które oświadczenia powinienem wycofać w pierwszej kolejności?
Trzy grupy najwyższego ryzyka: (1) ogólne twierdzenia bez weryfikowalnej podstawy — „eko”, „zielony”, „naturalny” bez kontekstu i dowodów; (2) twierdzenia o neutralności klimatycznej oparte na kompensacji emisji poza łańcuchem wartości; (3) oznaczenia własne graficznie przypominające certyfikaty zewnętrzne, ale nieoparte na uznanym systemie certyfikacji.
Czy odpowiadam za oświadczenia producenta, jeśli jestem dystrybutorem lub siecią handlową?
Ustawa o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym wiąże odpowiedzialność z przedsiębiorcą stosującym praktykę, nie wyłącznie z producentem. Jeśli umieszczasz, zatwierdzasz lub rozpowszechniasz oświadczenie środowiskowe — w sklepie, na stronie, w materiałach handlowych — ponosisz własną odpowiedzialność. Dla marek własnych sieć handlowa jest szczególnie narażona. Producent, importer i dystrybutor mogą odpowiadać równolegle.
Czy termin 27 września 2027 r. może się jeszcze zmienić?
Ustawa na dzień publikacji artykułu jest w Senacie. Senat może wnieść poprawki, które wracają do Sejmu, po czym ustawa trafia do podpisu Prezydenta. Zmiana daty jest mało prawdopodobna, ale formalnie możliwa. Traktuj 27 września 2027 r. jako termin prawdopodobny, nie przesądzony — i monitoruj końcowy etap procesu legislacyjnego.
