BDO – rejestr odpadowy dla firm. Kto musi się wpisać i co zrobić?

BDO (Baza Danych o Produktach i Opakowaniach oraz Gospodarce Odpadami) to obowiązkowy rejestr dla firm, które wytwarzają odpady inne niż komunalne. Obowiązek wpisu istnieje od 1 stycznia 2020 r. Jeśli Twoja firma produkuje odpady wykraczające poza zwykłe biurowe śmieci – sprawdź, czy musisz się zarejestrować. Kara za brak wpisu sięga miliona złotych.

Czym jest BDO?

BDO to elektroniczny rejestr prowadzony przez Ministerstwo Klimatu. Zbiera w jednym miejscu dane o podmiotach, które:

• wprowadzają na rynek produkty w opakowaniach (np. importerzy),
• gospodarują odpadami (zbierają, transportują, przetwarzają),
• prowadzą punkty sprzedaży detalicznej, w których wydają klientom reklamówki (np. sklepy spożywcze).

Cel rejestru: ułatwić kontrolę i zapobiegać nieprawidłowościom w postępowaniu z odpadami.

Kto musi wpisać się do BDO?

Zgodnie z objaśnieniami Ministra Klimatu, do BDO muszą wpisać się podmioty zobowiązane do prowadzenia ewidencji odpadów.

Sprawdź, czy Twoja firma wytwarza odpady inne niż komunalne. Jeśli tak – wpis do BDO jest obowiązkowy.

Kto nie musi prowadzić ewidencji odpadów i wpisywać się do BDO?

Obowiązek prowadzenia ewidencji odpadów nie dotyczy:

1. Wytwórców odpadów komunalnych – to najczęstszy przypadek wyłączenia dla małych firm i biur.
2. Wytwórców odpadów w postaci pojazdów wycofanych z eksploatacji – pod warunkiem, że pojazdy przekazano do stacji demontażu lub punktu zbierania pojazdów.
3. Rolników gospodarujących na powierzchni użytków rolnych poniżej 75 ha – o ile nie podlegają wpisowi na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy.
4. Osób fizycznych i jednostek niebędących przedsiębiorcami – jeśli wykorzystują odpady na potrzeby własne (art. 27 ust. 8 ustawy).
5. Podmiotów prowadzących nieprofesjonalną działalność w zakresie zbierania odpadów (art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy).

Czym są odpady komunalne – i dlaczego to ważne dla Twojej firmy?

Odpady komunalne to odpady:

• powstające w gospodarstwach domowych (z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji),
• pochodzące od firm i biur, które ze względu na charakter i skład są podobne do odpadów domowych i nie zawierają odpadów niebezpiecznych.

Przykłady odpadów komunalnych w firmie

Minister Klimatu wskazał, że odpady biurowe i z drobnej działalności gospodarczej mogą być traktowane jako komunalne. Przykłady:

• makulatura,
• opakowania,
• meble i odpady wielkogabarytowe,
• zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny (np. czajniki),
• zużyte tonery – jeżeli nie zawierają składników niebezpiecznych.

Czy Twoja firma musi się rejestrować? Reguła decyzji

Nie ma jednej uniwersalnej odpowiedzi. Zastosuj tę regułę:

• Jeśli Twoja firma wytwarza wyłącznie odpady podobne do domowych (makulatura, opakowania, zużyte tonery bez składników niebezpiecznych) → nie musisz wpisywać się do BDO.
• Jeśli Twoja firma wytwarza odpady specyficzne dla branży (gruz, opakowania po farbach, tynkach, środkach kosmetycznych, medycznych) → musisz wpisać się do BDO.

Przykłady firm, które zazwyczaj muszą się wpisać:

• firmy budowlane (gruz, opakowania po materiałach budowlanych),
• salony kosmetyczne (odpady medyczne, opakowania po środkach kosmetycznych),
• firmy produkujące odpady niebezpieczne.

Przykłady firm, które zazwyczaj nie muszą się wpisywać:

• małe biura wytwarzające wyłącznie makulaturę i zużyte tonery,
• firmy usługowe bez specyficznych odpadów branżowych.

Jak uniknąć obowiązku wpisu do BDO?

Nawet jeśli Twoja firma wytwarza odpady „problemowe", możesz uniknąć wpisu. Warunek: podpisz umowę z firmą specjalizującą się w zbieraniu i transporcie odpadów na świadczenie usług w zakresie:

• budowy, rozbiórki lub remontu obiektów,
• czyszczenia zbiorników lub urządzeń,
• sprzątania, konserwacji i napraw.

W takim przypadku wytwórcą odpadów staje się firma odbierająca – chyba że w umowie ustalono inaczej.

Na co uważaj

• Jeśli firma zewnętrzna jedynie odbiera odpady, a Ty wcześniej je zbierasz i gromadzisz – taka umowa może nie zwolnić Cię z obowiązku wpisu.
• Sprawdź treść umowy – zapisy o wytwórcy odpadów muszą być jednoznaczne.

Przykład

Twoja firma prowadzi salon kosmetyczny i produkuje odpady medyczne (strzykawki, skalpele, żyletki). Masz podpisaną umowę ze specjalistyczną firmą, która te odpady zbiera i odbiera → prawdopodobnie nie musisz wpisywać się do BDO. Wystarczy, że wpisana jest firma odbierająca.

Co zrobić, jeśli jeszcze nie jesteś w BDO?

Obowiązek rejestracji istnieje od 1 stycznia 2020 r. Jeśli Twoja firma powinna być w rejestrze – wpisz się jak najszybciej.

Ryzyko braku wpisu

• Kara finansowa – do 1 000 000 zł.
• Ryzyko kontroli – lepiej zarejestrować się samodzielnie niż czekać na kontrolę urzędników.

Stanowisko Ministerstwa Klimatu jest jednoznaczne: firmy, które nie dopełniają obowiązku rejestracji, podlegają sankcjom.

Jak zarejestrować się w BDO? Krok po kroku

1. Wejdź na stronę www.bdo.mos.gov.pl.
2. Wypełnij formularz rejestrowy online – rejestracja jest możliwa wyłącznie drogą elektroniczną.
3. Formularz nie wymaga podpisu – dotyczy to formularzy rejestrowych, aktualizacyjnych i o wykreśleniu.
4. Wpisu może dokonać pełnomocnik – możesz zlecić rejestrację np. kancelarii prawnej.

Przydatne narzędzia i źródła

• Ankieta sprawdzająca obowiązek wpisu – wypełnij ją, jeśli nie masz pewności, czy musisz się rejestrować: bdo.mos.gov.pl/home/obowiazek_rejestracji/
• Odpady w 2020 r. – rejestracja, ewidencja i sprawozdawczość
• Wpis do BDO – sklepy i hurtownie (opłata recyklingowa za torebki foliowe)
• Wpis do BDO – podmioty wprowadzające produkty i opakowaniach
• Objaśnienia prawne Ministra Klimatu dotyczące obowiązku rejestracji w BDO

Najczęściej zadawane pytania

Skąd mam wiedzieć, czy moja firma musi wpisać się do BDO? Sprawdź, czy Twoja firma wytwarza odpady inne niż komunalne. Jeśli wytwarzasz wyłącznie odpady podobne do domowych (makulatura, opakowania, zużyte tonery bez składników niebezpiecznych) – wpis do BDO nie jest wymagany. Jeśli wytwarzasz odpady specyficzne dla branży, np. gruz, opakowania po farbach czy odpady medyczne – musisz się zarejestrować.

Jakie odpady w firmie są uznawane za komunalne i nie wymagają wpisu do BDO? Odpady komunalne w firmie to odpady, które ze względu na charakter i skład są podobne do odpadów domowych i nie zawierają składników niebezpiecznych. Konkretne przykłady wskazane przez Ministra Klimatu to makulatura, opakowania, meble i odpady wielkogabarytowe, zużyty sprzęt elektryczny i elektroniczny (np. czajniki) oraz zużyte tonery – pod warunkiem, że nie zawierają składników niebezpiecznych.

Czy da się uniknąć wpisu do BDO, jeśli odpady odbiera zewnętrzna firma? Tak, ale tylko wtedy, gdy podpiszesz umowę z firmą specjalizującą się w zbieraniu i transporcie odpadów na świadczenie usług w zakresie budowy, rozbiórki, remontu, czyszczenia zbiorników, sprzątania, konserwacji lub napraw – wówczas wytwórcą odpadów staje się firma odbierająca. Uważaj jednak: jeśli firma zewnętrzna jedynie odbiera odpady, a Ty wcześniej je zbierasz i gromadzisz, taka umowa może nie zwolnić Cię z obowiązku wpisu. Sprawdź zapisy umowy – muszą jednoznacznie wskazywać, kto jest wytwórcą odpadów.

Jak zarejestrować firmę w BDO krok po kroku? Wejdź na stronę bdo.mos.gov.pl i wypełnij formularz rejestrowy online – rejestracja jest możliwa wyłącznie drogą elektroniczną, a formularz nie wymaga podpisu. Wpisu może dokonać również pełnomocnik, więc możesz zlecić rejestrację np. kancelarii prawnej.

Co grozi firmie za brak wpisu do BDO? Kara finansowa za brak wpisu do BDO sięga 1 000 000 zł. Obowiązek rejestracji istnieje od 1 stycznia 2020 r., a stanowisko Ministerstwa Klimatu jest jednoznaczne – firmy, które nie dopełniają obowiązku rejestracji, podlegają sankcjom, dlatego lepiej zarejestrować się samodzielnie niż czekać na kontrolę.