Crowdinvesting (equity crowdfunding) to sposób na pozyskanie kapitału od wielu inwestorów przez internet – w zamian za akcje lub udziały w Twojej spółce. Jeśli szukasz finansowania bez funduszu VC, ta forma pozwala zebrać nawet równowartość 1 000 000 euro bez prospektu emisyjnego. Poniżej znajdziesz konkretne informacje: czym różni się crowdinvesting od crowdfundingu, jaką spółkę wybrać, jakie są zalety i jak przeprowadzić kampanię w 6 krokach.
Crowdfunding (finansowanie społecznościowe) to pozyskiwanie pieniędzy od wielu osób przez internet, najczęściej za pośrednictwem platform crowdfundingowych.
Crowdinvesting to jeden z rodzajów crowdfundingu. Różnica sprowadza się do celu zbiórki i tego, co otrzymuje wpłacający:
|
|
Crowdinvesting |
Inne rodzaje crowdfundingu |
|---|---|---|
|
Cel |
Udział w inwestycji |
Wsparcie projektu, przedsprzedaż produktu, darowizna |
|
Co dostaje wpłacający |
Akcje, udziały lub tokeny (ICO) – staje się inwestorem |
Egzemplarz produktu, gadżet lub nic (satysfakcja ze wsparcia) |
|
Relacja z projektem |
Współwłasność spółki |
Brak udziału właścicielskiego |
W praktyce oba pojęcia bywają używane zamiennie – nie jest to błąd, ale warto znać różnicę, zanim podejmiesz decyzję o formie finansowania.
Crowdinvesting sprawdza się przede wszystkim w dwóch scenariuszach:
Startupy bez finansowania VC – obniża barierę wejścia na rynek. Pozwala zebrać środki na start lub dalszy rozwój od wielu drobnych inwestorów zamiast jednego dużego funduszu.
Rozpoznawalne firmy na dalszym etapie rozwoju – marka ułatwia zebranie inwestorów. Z crowdinvestingu korzystał m.in. chiński Anker, spółka wyceniana na kilka miliardów USD.
Inwestycja w ramach crowdinvestingu może sięgać równowartości do 1 000 000 euro – do tej kwoty nie musisz sporządzać prospektu emisyjnego ani memorandum emisji akcji.
Mechanizm wygląda tak:
Spółka organizuje zbiórkę na platformie crowdfundingowej.
Inwestorzy wpłacają środki w zamian za akcje, udziały lub tokeny.
Spółka wykorzystuje pozyskany kapitał na założony cel rozwojowy.
Inwestorzy mogą odsprzedać swoje akcje/udziały z zyskiem (lub stratą).
Co musisz wiedzieć o ryzyku: crowdinvesting to inwestycja obarczona ryzykiem. Spółki finansowane w ten sposób są zwykle we wczesnej fazie rozwoju – ich produkt lub usługa może nie zdobyć wystarczającego zainteresowania na rynku. Jednocześnie to szansa na zakup akcji po relatywnie niskiej cenie – w późniejszych rundach mogą kosztować wielokrotnie więcej.
W kampaniach crowdfundingowych najczęściej występują:
Spółka akcyjna (S.A.) – najpopularniejsza forma, dobrze znana inwestorom.
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (sp. z o.o.) – stosowana, ale ma poważne utrudnienie formalne (objęcie udziałów wymaga wizyty u notariusza).
Spółka komandytowo-akcyjna (S.K.A.) – pojawia się rzadziej.
**Prosta Spółka Akcyjna (P.S.A.)** – działa w polskim prawie od lipca 2021 r. i została stworzona niemal wprost pod potrzeby crowdfundingu.
P.S.A. ma trzy przewagi przy crowdinvestingu:
Proste podwyższanie kapitału – bez skomplikowanych procedur korporacyjnych.
Łatwy obrót akcjami – akcje mogą być sprzedawane nawet przez e-mail.
Akcje założycielskie – pozwalają zachować kontrolę nad spółką mimo kolejnych emisji akcji.
Jeśli działasz jako sp. z o.o. i planujesz crowdfunding – rozważ przekształcenie w Prostą Spółkę Akcyjną.
Dostęp do nieograniczonej liczby inwestorów – zbierasz środki od internautów z dowolnego miejsca na świecie.
Niska bariera wejścia po stronie inwestora – liczy się liczba wpłacających, nie zasobność portfela. Wystarczy, że kilka tysięcy osób wpłaci po 50 zł, żeby zebrać znaczącą kwotę.
Dodatkowe narzędzia marketingowe – możesz oferować inwestorom bonusy: zniżki na produkty, gadżety, udział w wydarzeniach firmowych. To zwiększa atrakcyjność kampanii.
Budowanie społeczności wokół marki – inwestorzy stają się ambasadorami Twojego biznesu.
Zanim uruchomisz kampanię, przejrzyj dokumenty korporacyjne pod kątem:
Sposobu **zwoływania zgromadzeń wspólników/akcjonariuszy ** – po kampanii inwestorów może być kilka tysięcy. Jeśli statut wymaga np. listownego powiadamiania każdego z nich, to wygeneruje ogromne koszty i zablokuje działanie spółki.
Postanowień dotyczących podwyższenia kapitału – sprawdź, czy umowa nie ogranicza możliwości emisji nowych akcji/udziałów.
Formy spółki – jeśli jeszcze nie działasz jako P.S.A., rozważ tę formę lub przekształcenie.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze platformy:
Rozpoznawalność i renoma – wpływa na zaufanie inwestorów.
Warunki przeprowadzenia kampanii – każda platforma ma inne zasady i opłaty.
Ograniczenia platformy – np. warunkowe wypłaty końcowe środków, brak możliwości dostosowania długości trwania kampanii.
Skontaktuj się z wybranymi platformami przed podjęciem decyzji. Porównaj warunki, opłaty i elastyczność.
Przed emisją musisz ustalić trzy rzeczy:
Wycenę spółki – określa, ile wart jest Twój biznes przed pozyskaniem kapitału.
Cenę nominalną i emisyjną akcji/udziałów – cena emisyjna może być wyższa od nominalnej. Przykład: udział o wartości nominalnej 50 zł może mieć cenę emisyjną 1 000 zł, jeśli wycena spółki to uzasadnia.
Minimalną wysokość emisji – kwota, której zebranie umożliwi uruchomienie podwyższenia kapitału zakładowego.
Ustal cenę emisyjną rozsądnie. Crowdfunding angażuje w dużej mierze osoby niebędące profesjonalnymi inwestorami – zbyt wysoka cena ich zniechęci. Platforma crowdfundingowa może też zweryfikować Twoją wycenę.
Wymagania zależą od formy spółki:
S.A., S.K.A., P.S.A. – walne zgromadzenie podejmuje uchwałę w sprawie:
wyłączenia prawa poboru dotychczasowych akcjonariuszy (jeśli kampania nie jest kierowana do nich),
emisji nowych akcji.
Sp. z o.o. – podwyższenie kapitału może nastąpić przed lub po kampanii, w zależności od wybranego sposobu.
Strona emisji powinna zawierać:
Przejrzystą ofertę inwestycyjną.
Biznesplan z mocnymi stronami przedsięwzięcia.
Historię rozwoju spółki (jeśli istnieje).
Prognozy finansowe.
Atrakcyjną oprawę wizualną i materiały marketingowe.
Dokument informacyjny – to obowiązkowy element. Musi zawierać:
Informacje o emitencie (spółce).
Opis sposobu emisji.
Planowane wykorzystanie pozyskanych środków.
Czynniki ryzyka.
Umowę lub statut spółki.
Uchwałę o emisji / podwyższeniu kapitału zakładowego.
Procedura objęcia zależy od formy spółki:
S.A., S.K.A., P.S.A.:
Spółka składa ofertę objęcia akcji.
Inwestor przyjmuje ofertę – z tą chwilą dochodzi do zawarcia umowy objęcia akcji.
Wystarczy forma dokumentowa – oświadczenie woli złożone np. przez e-mail.
Po zakończeniu emisji inwestor otrzymuje akcje zdematerializowane (zapis elektroniczny).
Sp. z o.o.:
Inwestor musi złożyć oświadczenie o objęciu udziałów u notariusza.
W praktyce: inwestor udziela pełnomocnictwa notarialnego w swoim mieście, a pełnomocnik dokonuje objęcia udziałów w jego imieniu po podjęciu uchwały o podwyższeniu kapitału.
To dodatkowe utrudnienie – jeśli planujesz crowdfunding z dużą liczbą inwestorów, forma sp. z o.o. generuje koszty notarialne i komplikuje logistykę.
Dobrze przygotowana kampania crowdinvestingowa wymaga wcześniejszego uporządkowania spraw korporacyjnych i prawnych. Zanim ruszysz:
Wybierz lub zmień formę spółki (rozważ P.S.A.).
Dostosuj statut/umowę do realiów wielu inwestorów.
Przeprowadź wycenę i ustal warunki emisji.
Porównaj platformy crowdfundingowe.
Przygotuj dokumenty: uchwałę, dokument informacyjny, stronę emisji.
Jeśli chcesz mieć pewność, że kwestie formalne nie zablokują Twojej kampanii – skorzystaj z pomocy doświadczonego prawnika, zanim uruchomisz zbiórkę.
Czym różni się crowdinvesting od zwykłego crowdfundingu? Crowdinvesting to rodzaj crowdfundingu, w którym wpłacający otrzymuje akcje, udziały lub tokeny i staje się współwłaścicielem spółki. W pozostałych formach crowdfundingu wpłacający dostaje najczęściej egzemplarz produktu, gadżet albo jedynie satysfakcję ze wsparcia – bez jakiegokolwiek udziału właścicielskiego w projekcie.
Jaką formę spółki najlepiej wybrać do kampanii crowdinvestingowej? Prosta Spółka Akcyjna (P.S.A.) została stworzona niemal wprost pod potrzeby crowdfundingu i daje największą elastyczność przy emisji akcji oraz ich późniejszym obrocie. Jeśli działasz jako sp. z o.o. i planujesz kampanię crowdinvestingową, rozważ przekształcenie w P.S.A. przed jej uruchomieniem.
Dlaczego P.S.A. jest często lepsza niż sp. z o.o. przy crowdinvestingu? P.S.A. pozwala podwyższać kapitał bez skomplikowanych procedur korporacyjnych, a akcje mogą być sprzedawane nawet przez e-mail. W sp. z o.o. każdy inwestor musi złożyć oświadczenie o objęciu udziałów u notariusza, co przy kampanii z tysiącami inwestorów generuje wysokie koszty notarialne i poważnie komplikuje logistykę. Dodatkową przewagą P.S.A. są akcje założycielskie, które pozwalają zachować kontrolę nad spółką mimo kolejnych emisji.
Jak wygląda kampania crowdinvestingowa krok po kroku? Kampania składa się z 6 etapów: sprawdzenie i dostosowanie statutu lub umowy spółki, wybór platformy crowdfundingowej, wycena spółki i ustalenie ceny emisyjnej akcji, podjęcie uchwały o emisji lub podwyższeniu kapitału, przygotowanie strony emisji wraz z dokumentem informacyjnym oraz objęcie akcji lub udziałów przez inwestorów. Przed startem uporządkuj sprawy korporacyjne i prawne – błędy w dokumentach mogą zablokować całą kampanię.
Jakie dokumenty trzeba przygotować przed startem kampanii crowdinvestingowej? Przed uruchomieniem kampanii potrzebujesz dostosowanego statutu lub umowy spółki (uwzględniającego sposób zwoływania zgromadzeń przy dużej liczbie inwestorów), uchwały o emisji lub podwyższeniu kapitału zakładowego oraz dokumentu informacyjnego zawierającego m.in. opis emitenta, sposób emisji, planowane wykorzystanie środków i czynniki ryzyka. Dodatkowo przygotuj stronę emisji z ofertą inwestycyjną, biznesplanem, prognozami finansowymi i materiałami marketingowymi.
