Środki Bezpieczeństwa Finansowego (ŚBF) to zestaw działań, które jako instytucja obowiązana musisz wykonać wobec każdego klienta — zarówno nowego, jak i obecnego. Zakres tych działań zależy od oceny ryzyka AML dla danego klienta. Poniżej znajdziesz konkretne wskazówki: kiedy stosować ŚBF, jak identyfikować i weryfikować klientów oraz kiedy sięgnąć po wzmożone lub uproszczone środki.
Środki Bezpieczeństwa Finansowego (ŚBF) to działania, które stosujesz wobec każdego klienta Twojej instytucji obowiązanej — potencjalnego i obecnego.
To, jakie ŚBF zastosujesz, zależy od tego, jak ocenisz ryzyko współpracy z danym klientem. Niska ocena ryzyka oznacza uproszczone środki. Wysoka — wzmożone.
Przepisy AML precyzyjnie określają sytuacje, w których musisz zastosować ŚBF. Przykładowe przypadki:
Nie zawsze stosujesz ŚBF w takim samym zakresie i na tym samym poziomie szczegółowości. Zakres zależy od tego, czy dany podmiot lub transakcja niosą większe czy mniejsze ryzyko prania pieniędzy lub finansowania terroryzmu.
Żeby to ocenić, przeprowadź ocenę ryzyka dla danego klienta. Po jej wykonaniu decydujesz, czy wobec klienta zastosować uproszczone czy wzmożone środki bezpieczeństwa finansowego.
Sprawdź dowód osobisty lub paszport klienta. Ustal i zapisz:
W przypadku osoby prawnej (np. spółki) ustal:
Weryfikacji dokonaj na podstawie dokumentów rejestrowych, w szczególności:
Przy identyfikacji osoby prawnej ustal i zweryfikuj również beneficjenta rzeczywistego oraz pełnomocnika tej osoby prawnej.
Dane — zarówno osoby fizycznej, jak i prawnej — spisz w odpowiednim formularzu. Formularze znajdziesz w załączniku do wewnętrznej procedury AML.
Po ustaleniu danych klienta, pełnomocnika lub beneficjenta rzeczywistego potwierdź je na podstawie odpowiednich dokumentów.
Ważne: Weryfikacja tożsamości musi nastąpić:
Podczas weryfikacji — niezależnie od tego, czy dotyczy osoby fizycznej czy prawnej — odbierz od klienta oświadczenie o statusie PEP. PEP to osoba zajmująca eksponowane stanowisko polityczne (np. poseł, minister, członek zarządu spółki Skarbu Państwa).
Jeśli pojawią się problemy z ustaleniem lub weryfikacją danych klienta albo beneficjenta rzeczywistego:
Bieżące monitorowanie stosunków gospodarczych z klientem obejmuje trzy obszary:
Na podstawie tych czynności ocenisz, czy zastosować wzmożone czy uproszczone środki bezpieczeństwa finansowego.
Jeśli ocena klienta lub analiza transakcji wskazuje wysokie ryzyko AML, stosuj wzmożone środki bezpieczeństwa. Dotyczy to m.in. sytuacji, gdy:
Uproszczone środki bezpieczeństwa finansowego stosuj wyłącznie wtedy, gdy ocena ryzyka AML wskazuje, że ryzyko jest niewielkie. Przykładowe sytuacje:
Program SiP AML to zestaw materiałów, które pozwolą Ci wdrożyć i realizować obowiązki AML w firmie:
Za każdym razem, gdy pojawią się wątpliwości jak działać — sprawdź, czy w materiale znajduje się odpowiedź na Twój problem.
Jeśli nie masz pewności, czy Twoja firma działa zgodnie z ustawą AML, masz wątpliwości co do prawidłowego wdrożenia procedur lub chcesz sprawdzić, czy AML dotyczy Twojej działalności — napisz do mnie.
Czym dokładnie są Środki Bezpieczeństwa Finansowego w AML i kiedy trzeba je zastosować? Środki Bezpieczeństwa Finansowego (ŚBF) to zestaw działań, które jako instytucja obowiązana wykonujesz wobec każdego klienta — zarówno nowego, jak i obecnego. Zastosujesz je m.in. przy nawiązaniu nowych stosunków gospodarczych (np. podpisanie umowy), przy zmianie warunków współpracy z dotychczasowym klientem oraz przy przeprowadzeniu transakcji okazjonalnej. Zakres ŚBF zależy od oceny ryzyka AML dla danego klienta — niska ocena oznacza uproszczone środki, wysoka — wzmożone.
Jakie dane trzeba zebrać i zweryfikować przy identyfikacji klienta w procedurze AML? Przy osobie fizycznej ustal i zapisz: imię i nazwisko, PESEL, kraj urodzenia i obywatelstwo oraz NIP, jeśli osoba prowadzi działalność gospodarczą — na podstawie dowodu osobistego lub paszportu. Przy osobie prawnej (np. spółce) ustal nazwę i formę prawną, adres siedziby, NIP (a w razie jego braku — państwo rejestracji, numer i datę rejestracji), a weryfikacji dokonaj na podstawie KRS, Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych (CRBR) lub innych właściwych rejestrów. Dodatkowo przy osobie prawnej musisz ustalić i zweryfikować beneficjenta rzeczywistego oraz pełnomocnika.
Kiedy w AML trzeba odebrać oświadczenie o statusie PEP i dlaczego ma to znaczenie? Oświadczenie o statusie PEP odbierasz od klienta podczas weryfikacji tożsamości — niezależnie od tego, czy to osoba fizyczna, czy prawna. PEP to osoba zajmująca eksponowane stanowisko polityczne (np. poseł, minister, członek zarządu spółki Skarbu Państwa), a potwierdzenie tego statusu ma bezpośredni wpływ na dalsze działania, ponieważ wobec klienta ze statusem PEP musisz zastosować wzmożone środki bezpieczeństwa finansowego.
Po czym poznać, że wobec klienta trzeba zastosować wzmożone środki bezpieczeństwa finansowego? Wzmożone środki bezpieczeństwa stosujesz, gdy ocena klienta lub analiza transakcji wskazuje wysokie ryzyko AML. Konkretne przesłanki to: klient ma status PEP, działa w branży podwyższonego ryzyka (np. branża paliwowa), posiada nietypową lub bardzo skomplikowaną strukturę właścicielską albo pochodzi z państwa wysokiego ryzyka lub ma w nim siedzibę. Dodatkowy sygnał wyższego ryzyka stanowią także trudności z ustaleniem lub weryfikacją danych klienta bądź beneficjenta rzeczywistego.
Kiedy można zastosować uproszczone środki bezpieczeństwa finansowego w AML? Uproszczone środki bezpieczeństwa finansowego stosujesz wyłącznie wtedy, gdy ocena ryzyka AML wskazuje, że ryzyko jest niewielkie. Przykłady takich sytuacji to: klient jest jednostką sektora finansów publicznych, spółką z papierami wartościowymi dopuszczonymi do obrotu na rynku regulowanym, rezydentem państwa członkowskiego UE albo całość transakcji jest dokonywana za pośrednictwem rachunków bankowych.
